Իրավունք 17:30 28/08/2015

Սահմանադրական բարեփոխումներ. Գերմանացի պրոֆեսորը կոչ է անում ընդդիմությանը

Համբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր Օտտո Լյուխտերհանդտը մասնակցություն է ունեցել Հայաստանի անկախությունից ի վեր սահմանադրական բոլոր գործընթացներին: Բացառություն չէ սահմանադրական փոփոխությունների նոր նախագիծը ևս: Այս հարցազրույցում Օտտո Լյուխտերհանդտը հայտնում է իր դիրքորոշումները, նաև՝ որ իր համար մեծ պատիվ է համարում դրանում ընդգրկված լինելը, և որ հաճույքով է հետևում սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացին:

-Պարոն Լյուխտերհանդտ, Դուք ընդգծեցիք, որ նոր սահմանադրությունը Հայաստանի զարգացման երաշխիքն է: Հավանաբար. լսել եք այն քննադատությունը, որ այսօր այն ճիշտ պահը չէ, երբ կարելի է գնալ սահմանադրական բարեփոխումների և, հատկապես՝ փոխել պետական կառավարման ձևը: Ըստ Ձեզ՝ մենք ճիշտ պահին ենք գնո՞ւմ բարեփոխումների:

-Նախ կցանկանայի նշել, որ կառավարման ձևի փոփոխությունն իրապես այս բարեփոխումների միջուկն ու էությունն է: Իսկ ինչ վերաբերում է այն ընդունելուն, ապա դա քաղաքական հարցադրում է, և Հայաստանի հանրությունն ինքը պետք է պատասխան տա՝ ընդունե՞լ նոր սահմանադրությունը, թե՞ ոչ: Երկրորդը՝ համակարգի փոփոխությունը և անցումը խորհրդարանական կառավարման ձևին իրականում իր տրամաբանությունն ունի. Հայաստանն իր մաշկի վրա արդեն իսկ զգացել է խառը (կիսանախագահական) համակարգի պլյուսներն ու մինուսները, և այդ մասին բազմիցս խոսել է անձամբ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, այն է՝ գործող համակարգի պայմաններում փաստացի բոլոր որոշումները կայացնում է նախագահը, չնայած որ գործող սահմանադրության համաձայն՝ խորհրդարանը ևս պետք է որոշումներ կայացնի: Իհարկե, փաստացի նրանք երկուսով են որոշումները կայացնում, սակայն նախագահը գլխավորն է ոչ միայն արտաքին քաղաքականության և անվտանգության ոլորտներում, այլ ներքին քաղաքականության հարցերում ևս: Սա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ գործող նախագահն իրավունք ունի լինել որևէ կուսակցության անդամ, անգամ՝ այդ կուսակցության առաջնորդ, ինչը խնդրահարույց է: Ուստի, եթե սահմանադրական այս բարեփոխումներն ընդունվեն, ապա իրական գործադիր իշխանությունը նախագահից կանցնի կառավարությանը՝ որպես կոլեգիալ մարմին, և վարչապետին: Խորհրդարանն, անշուշտ, կմնա գլխավոր ներկայացուցչական մարմինը, որն ի տարբերություն նախագահի, անմիջականորեն կլեգիտիմացվի ուղիղ ընտրություններով: Մինչդեռ այսօր ինչպես նախագահը, այնպես էլ խորհրդարանը նույնանման լեգիտիմություն ունեն: Հեռանկարում, եթե սահմանադրությունն ընթացիկ խմբագրմամբ ընդունվի, նախագահն՝ ի տարբերություն խորհրդարանի, կունենա միջնորդավորված լեգիտիմություն, ինչը նշանակում է թուլացում, իսկ ժողովրդի ներկայացվածությունն՝ ի դեմս խորհրդարանի, կգա առաջին պլան: Սա, սակայն, չի նշանակում, որ սահմանադրական մյուս մարմինները՝ նախագահը, կառավարությունը և հատկապես դատական իշխանությունները, կլինեն խորհրդարանի ենթակայության ներքո: Շատ կարևոր է նախագահի ինստիտուտի փոփոխությունը, քանզի վերկուսակցական նախագահը կդառնա իր ժողովրդի իրական ներկայացուցիչը, ինչն այս մարմինը կդարձնի չեզոք: Անշուշտ նա կլինի քաղաքականության մեջ, քանզի առանց դրա անհնար է, սակայն նոր սահմանադրության համաձայն՝ նախագահը չի հանդիսանում քաղաքական գործիչ՝ այդ հասկացության դասական իմաստով: Որպես արբիտր, նա հասկանալիորեն ներառված է նաև գործադիր իշխանության մեջ, բայցևայնպես նա գործադիր իշխանության մեջ ընդգրկված է որպես չեզոք, անկախ մարմին: Եվ առավել ևս՝ ոչ կուսակցական գործիչ:

-Այսինքն՝ ոչ այն դերակատարմամբ, որին մենք սովորել ենք:

-Լիովին իրավացի եք, քանզի Հայաստանում սովորել են, որ առանց բացառության բոլորն այսօր նայում են նախագահի կողմը՝ ո՞ւր է նա նայում, ինչո՞վ է զբաղված, ի՞նչ ասաց և այլն, ու ուշադրություն չեն դարձնում կառավարության վրա: Այո՝ դուք սովորել եք հետևել նախագահի անձին, իսկ հեռանկարում նա կախվածության մեջ կլինի կառավարությունից ու խորհրդարանից: Բերեմ Լեհաստանի օրինակը, որտեղ կառավարման խառը ձև էր, և բավականին ազդեցիկ Լեխ Վալենսայի նախագահության ժամանակ անընդհատ բախումներ էին լինում նախագահի ու խորհրդարանի, կառավարության միջև: Այդ դիմակայության հետևանքով մշտական խնդիրներ էին առաջանում. դա սահմանադրական այդ մարմինների միջև հանուն իշխանության մղվող պայքարն էր, ինչն այնքան էլ լավ չէր: Չէ՞որ այդ մարմինները պետք է համագործակցեն հանուն պետության շահի և համընդհանուր բարօրության: Եվ սա միակ օրինակը չէ: Իսկ ո՞րն է ելքը: Ամենուր մի ելք են գտել՝ անցումը կառավարման խառը ձևից խորհրդարանական կառավարման ձևի, որտեղ քաղաքական գլխավոր մարմինը կլինի խորհրդարանը: Այստեղ կարևոր է այն փաստը, որ նախագահն այլևս չի ընտրվում ժողովրդի կողմից, քանզի եթե նա ունենա ճիշտ այնպիսի ժողովրդավարական լեգիտիմությունը, ինչպիսին ունի խորհրդարանը, դա կհանգեցնի նրանց միջև քաղաքական պայքարի: Նոր սահմանադրության համաձայն՝ նախագահը կընտրվի հատուկ ժողովի կողմից, որին կմասնակցեն նաև Հայաստանի բոլոր մարզերի ներկայացուցիչները: Սա, ի դեպ, շատ նման է այն համակարգին, որ գործում է Գերմանիայում. մեր նախագահը ևս հանդիսանում է քաղաքականապես չեզոք անձ և ընտրվում է ոչ թե խորհրդարանի, այլ հատուկ ժողովի կողմից, որտեղ ներկայացված են դաշնային (բունդեսռաթ և բունդեսթագ) և 16 հողերի (լանդթագ) խորհրդարանների անդամները: Սա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ թե´ մեզ մոտ, և թե´ հեռանկարում Հայաստանում նախագահը պետք է ներկայացնի ողջ ժողովրդին և ողջ երկրին:

-Դուք անշուշտ ծանոթ եք ընդդիմության կողմից սահմանադրական բարեփոխումների հանդեպ եղած քննադատությանը: Օրինակ, ոմանք համարում են, որ այս բարեփոխումները գործող իշխանություններին վերարտադրվելու հուսալի հնարավորություններ են ընձեռում, ինչպես նաև լուծում են գործող նախագահի՝ երրորդ ժամկետի արգելքը հաղթահարելու խնդիրը: Դուք նման ռիսկեր տեսնո՞ւմ եք:

-Կարծում եմ, որ ընդդիմության այդ բոլոր մտահոգություններն անհիմն են, իսկ սկզբունքային տեսանկյունից այս բարեփոխումները ձեռնտու են հենց ընդդիմությանը: Ասացեք խնդրեմ՝ որտե՞ղ է ներկայացված ընդդիմությունը: Իհարկե խորհրդարանում և այլևս ոչ մի տեղ՝ ո´չ նախագահի աշխատակազմում, ո´չ կառավարությունում, միայն՝ խորհրդարանում: Նրանք այսօր Ազգային ժողովում փոքրամասնություն են, և ինչպես արդեն ասացի՝ այս դասավորությամբ նախագահի ձեռքում հսկայական իշխանություն է կուտակված: Ու թեև ընդդիմությունը նրան կարող է անվերջ քննադատել, բայց նրան փոխարինելու հավակնություններ ունենալ չի կարող: Հեռանկարում, եթե բարեփոխումներն անցնեն, իշխանության ծանրության կենտրոնը նախագահից անցնելու է խորհրդարանին, այսինքն՝ խորհրդարանում ներկայացված ընդդիմությունն իր գործողությունների համար ավելի շատ հնարավորություններ և լիազորություններ կստանա: Ինչ վերաբերում է ընդդիմության այն մտահոգություններին, որ այս բարեփոխումների միջոցով գործող նախագահն իր անձնական ձգտումների խնդիրն է լուծում, ինչպես Սաակաշվիլին՝ Վրաստանում, ապա ընդամենը մի բան կարող եմ ասել. իհարկե դա հնարավոր է, և սահմանադրությամբ միանգամայն լեգիտիմ է, չէ՞որ ամեն ինչ որոշվում է ազատ և արդար ընտրությունների միջոցով: Բայց որքանով որ անձամբ ես եմ լսել, նախագահն արդեն իսկ հայտարարել է, որ չի հավակնում վարչապետի կամ այլ պաշտոնի: Անշուշտ, ինձ կարող են ասել, որ նա կարող է և փոխել իր կարծիքը, ինչպես յուրաքանչյուր ազատ ոք, բայց չմոռանանք, որ ամեն ինչ ի վերջո կախված է ընտրողից: Ինչ վերաբերում է ընդդիմությանը, ապա պետք է պայքարել և անել հնարավորը, որ Հայաստանում ընտրություններն իրապես լինեն ազատ և արդար, այլ ոչ թե առաջ շարժվել այն կանխակալ կարծիքով, որ դրանք բոլոր դեպքերում անարդար են լինելու:

-Օրերս Վենետիկի հանձնաժողովի անդամները Երևանում հայտարարեցին, որ նոր սահմանադրությունն ընդհանուր առմամբ համապատասխանում է եվրոպական չափորոշիչներին: Այդուհանդերձ, նրանք ինչ-որ առումով սատարեցին նաև խորհրդարանական ընտրությունների երկրորդ փուլի վերաբերյալ մտահոգություն հայտնած ընդդիմադիրներին՝ առաջարկելով խնդիրը կանոնակարգել ընտրական օրենսգրքով: Այս հարցի վերաբերյալ ի՞նչ կարծիք ունեք:

-Ես ծանոթ եմ այդ քննադատությանը: Երևանում ես հանդիպեցի Վենետիկի հանձնաժողովի անդամներին, և մենք քննարկեցինք այդ հարցն ու հանգեցինք եզրակացության, որ սահմանադրության մեջ պետք է ներառել այնպիսի ձևակերպում, որը կլինի ճկուն և հնարավորություն կտա կուսակցություններին միջանկյալ ժամկետում կոալիցիա ձևավորել՝ առանց երկրորդ փուլի կամ մինչ դրա անցկացումը: Եթե կուսակցությունները չկարողանան դա անել, ենթադրենք՝ քաղաքական տարաձայնությունների պատճառով, ապա այդ դեպքում պետք է անցկացվի երկրորդ փուլ, որը ևս իր դրական կողմն ունի. հիմնական սկզբունքը՝ կազմակերպել և ապահովել կայուն կառավարություն: Սա ևս բարեփոխումների գլխավոր միջուկներից մեկն է, ու անհրաժեշտ է անել ամեն ինչ, որպեսզի ապահովվի կառավարության գործունակությունը:

-Ի՞նչ կասեք դատական իշխանության մասին: Բարեփոխումների արդյունքում այս ոլորտում ի՞նչ է փոխվելու:

-Կարող եմ միանշանակ ասել, որ նոր սահմնաադրության դրական կողմերից մեկն այն է, որ Հայաստանում դատարանների անկախությունն էականորեն կբարձրանա: Բացի այդ, կընդլայնվեն Վճռաբեկ դատարանի իրավասություններն ու լիազորությունները, և ոչ միայն այդ ատյանի, այլև դատական համակարգինն առհասարակ: Նոր սահմանադրությունը հնարավորություն կտա դատական մարմինները պաշտպանել գործադիր իշխանությունից և խորհրդարանից, ինչպես նաև որոշ դեպքերում՝ վերադաս դատական ատյաններից: Իմ կարծիքով՝ կառավարման խորհրդարանական ձևը շատ հաջող համակարգ է: Մենք Գերմանիայում արդեն 66 տարի ապրում ենք այդ համակարգի պայմաններում և հիմնականում այդ համակարգը Գերմանիային կայունության շատ բարձր մակարդակ է ապահովել. այսօր Գերմանիան Եվրոպական միության ամենակայուն երկիրն է:

Պատրաստեց՝ քաղաքագետ Արմեն Մինասյանը



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Յակուտիայում ձյուն է տեղացել
Յակուտիայի Օմյակոնի շրջանի Տոմտոր գյուղում գիշերը ձյուն է տեղացել, օրվա ընթացքում օդի ջերմաստիճանը հասել է + 9 աստիճանի։ Ռիա նովոստիի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Ապամոնտաժվում է «Զորաց քարերի» տարածքում տարիներ առաջ տեղադրված տաղավարը
Այս պահին ապամոնտաժվում է «Զորաց քարեր» պատմամշակութային արգելոցի տարածքում տարիներ առաջ տեղադրված տաղավարը: Բետոնային հիմքով առևտրի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Ջերմուկցիներին տեղեկացրել են՝ քննչական գործողություններին խորչընդոտելը նախատեսում է քրեական պատասխանատվություն
Քննչական կոմիտեի նախագահի հանձնարարությամբ ՔԿ նախագահի տեղակալ, հատկապես կարևոր գործերով քննության գլխավոր վարչության պետ Սամվել Ավետիսյանն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հուլիսի 20-ին՝ երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն
Ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանությունը տեղեկացնում է, որ երթևեկության անվտանգության բարելավման նպատակով Երևան քաղաքի Թբիլիսյան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Պաշտոնական. Փյունիկի ֆուտբոլիստը տեղափոխվեց Սևան
Ակումբը պաշտոնական հայտարարություն է տարածել, որի համաձայն երկարաձգվել են Հակոբ և Արամ Լոռեցյանների պայմանագրերը:  Տեղեկանում ենք նաև, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
«Հայոց բանակն այն հիմնական տեղն է, որտեղ ՀՀ քաղաքացիներին սովորեցնում են հաղթելու արվեստը, հաղթելու հմտությունը»
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի և Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Արտակ Դավթյանի ուղեկցությամբ այցելել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
ԼՀԿ-ն շրջանառության մեջ է դրել «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին նախագիծը
Քիչ առաջ ՀՀ ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը շրջանառության մեջ է դրել «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Թուրքիան ամերիկյան կործանիչների փոխարեն այլընտրանքային տարբերակներ է փնտրում
Թուրքիայի պաշտպանական արդյունաբերության գլխավոր վարչության քարտուղար Իսմայիլ Դեմիրը հայտարարել է, որ Անկարան այլընտրանքային տաբերակներ է ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Ոստիկանություն. Սևանում անտառամաքրման աշխատանքները թերի են կատարվել
Ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության կոռուպցիայի և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Ինչպես դիմակայել +42 աստիճան շոգին
Հուլիսի 21-23-ին Իրաքի տարածքից արևադարձային տաք օդային հոսանքների ներթափանցմամբ պայմանավորված օդի ջերմաստիճանը Երևանում, Արարատի և Արմավիրի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
ՍԴ նախագահ. Կհորդորեմ ձեռնպահ մնալ ոչ միայն նման ճնշումներից, այլև այնպիսի քայլերից, որոնք կարող են ճնշումների ընկալում առաջացնել
«Ես ընդհանրապես կհորդորեմ լրագրողական ողջ հանրությանը, մի փոքր զգույշ օգտագործեն «դատական իշխանության նկատմամաբ ճնշում»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Իրավապաշտպանները՝ իջևանյան դեպքերի մասին
Իրավապաշտպան Ժաննա Ալեքսանյանը դրական է  գնահատում Իջևանում  տեղի ունեցած դեպքերի ժամանակ ոստիկանության գործողությունների առաջին մասը,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Հրայր Թովմասյան. Ռոբերտ Քոչարյանի գործով վերջնական որոշում կայացնելու է Սահմանադրական դատարանը
«Պետք է ասեմ, որ սա ստանդարտ գործ չի Սահմանադրական դատարանի համար»,-ասաց ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանը «Արմնյուզ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Հայաստան է այցելել ՆԱՏՕ֊ի փորձագետների խումբը
ՆԱՏՕ-ի «Պաշտպանական կրթության զարգացման» ծրագրի և ՀՀ պաշտպանության նախարարության 2019թ. համագործակցության ծրագրի համաձայն՝ հուլիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
Հաստատվել է ԲԽ-ի առաջին երկու տուրի խաղացանկը
Օգոստոսի 2-ին մեկնարկում է Հայաստանի 2019-2020 մրցաշրջանի Բարձրագույն խմբի առաջնությունը: Յուրաքանչյուր մրցափուլից ամենաուշը 14 օր առաջ ՀՖՖ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Թուրքիայի խորհրդարանը դատապարտել է պատժամիջոցների մասին Եվրամիության որոշումը
Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովում (ԹԱՄԺ) ներկայացված քաղաքական ուժերը հանդես են եկել Եվրամիության կողմից Թուրքիայի դեմ կիրառվող պատժամիջոցները...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Ֆրանսիայի ազգային տոնի համերգին հնչել է Արամ Խաչատրյանի «Սուսերով պարը»
Միշել Լեգրանից ու Շառլ Ազնավուրից հետո այս անգամ արդեն Փարիզում հնչել է Արամ Խաչատրյան։ Հուլիսի 14-ին նշվող Ֆրանսիայի ազգային տոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ռուբեն Վարդազարյան. ԲԴԽ-ն պետք է լինի ավելի թափանցիկ
«Ես կարող եմ երաշխավորել, որ կանեմ հնարավոր ամեն ինչ, որպեսզի դատավորների անկախությունը երաշխավորված լինի»,-լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Մակրոնը Մոսկվայում կմասնակցի Երկրորդ համաշխարհայինի հաղթանակի 75-ամյակի տոնակատարություններին
Ֆրանսիական կողմի նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի ու ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հեռախոսազրույցը։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Հայաստանում արդեն գործում է հայ-իտալական մշակութային տարածաշրջանային կենտրոն
Այսօր Հայաստանի ազգային պատկերասրահում հանդիսավորությամբ ազդարարվել է «Մշակութային ժառանգության զարգացման, կառավարման և պահպանման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Դավիթ Գրիգորյան. Հարցերին պատասխանելը կխանգարի հետագա իմ գործողություններին
Ավարտվեց ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Դավիթ Գրիգորյանի՝ Բարձրագույն դատական խորհուրդի անդամների հետ հանդիպումը։ Շենքից դուրս եկած...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Կալանք ամեն գնով
Արդեն մեր երազներն էլ քաղաքական։ Երազում տեսա, որ կառավարման ունակությունների միաժամանակյա թեստավորում են անցնում ՀՀ երկրորդ նախագահ պարոն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցներ նախատեսող նոր օրինագիծ է ներկայացվել ԱՄՆ սենատ
ԱՄՆ-ի Հանրապետական կուսակցության սենատորներ Ռիկ Սկոտը և Թոդ Յանգը  սենատ են ներկայացրել մի օրինագիծ, որը նախատեսում է Թուրքիայի դեմ ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Նախշուն Տավարացյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել
Բարձրագույն Դատական խորհրդի դատավոր անդամ Նախշուն Տավարացյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել։ Այս մասին Panorama.am-ին հայտնեցին ԲԴԽ-ից։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:02
Իննա Չուրիկովան ներկայացման ժամանակ ընկել է ու տեղափոխվել վերակենդանացման բաժանմունք
ԽՍՀՄ ժողովրդական դերասանուհի Իննա Չուրիկովան, որը մոսկովյան  «Ռուսական երգ» թատրոնում բեմադրության ժամանակ վնասվածք է ստացել,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
ԵԼ. Արարատ-Արմենիայի առաջիկա հանդիպման տոմսերի գները նվազել են
Եվրոպա Լիգայի որակավորման երկրորդ փուլում «Արարատ-Արմենիան» մրցելու է «Լինկոլն Ռեդ Իմպս» թիմի հետ: Խաղը տեղի է ունենալու...
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
Թուրքիայից վտարել են Քուրդիստանի դրոշը պարզած իրաքցի զբոսաշրջիկներին
Թուրքիայի Տրապիզոն նահանգում միջադեպ է եղել տեղի բնակիչների, ոստիկանության և իրաքյան Քուրդիստանից ժամանած զբոսաշրջիկների միջև։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Դավիթ Գրիգորյանը ԲԴԽ-ում է
Ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Դավիթ Գրիգորյանը, ում սենյակում ՀՔԾ քննիչները խուզարկություն են իրականացրել ու առգրավումներ արել, քիչ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Մելքոնյան. Այսօր էլ «Սասնա Ծռեր»-ն իրենց պահում են լկտի և ցինիկ
15:07 17/07/2019

Ռոբերտ Մելքոնյան. Այսօր էլ «Սասնա Ծռեր»-ն իրենց պահում են լկտի և ցինիկ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}