Հասարակություն 20:00 18/11/2017 Հայաստան

Տարկետման իրավունքի վերացմամբ ամբողջանում է գիտության դեմ արշավանքը. Թաթուլ Մանասերյան

Պարտադիր զինծառայության ենթակա ուսանողների տարկետման իրավունքի մասին նոր օրենքը շարունակում է մնալ ամենաքննարկվող թեմաներից մեկը: Քննարկումները վեր հանեցին թե գիտության, թե բուհերի, թե բանակի վիճակը, իսկ դրանց շուրջ վեճերը ցույց տվեցին, որ  հրատապ խնդիրները շատ են:

Panorama.am-ն դիմեց տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանին հարցով, թե՝ ԱԺ-ում կայանալիք լսումներին ընդառաջ որքանո՞վ է դեռ արդիական կամ փաստարկված տարկետման իրավունքի վերացման դեմ պայքարող ուսանողների պահանջը:

«Ներկայում ամբողջ խնդիրը կարծես կենտրոնացած է ասպիրանտուրայի 140 տեղերի վրա, որ բաշխվում են գիտության բոլոր ճյուղերին՝ ֆիզիկա, մաթեմատիկա, քիմիա, տնտեսագիտություն, առողջապահություն և այլն: Կարծում եմ՝ այստեղ շատ ավելի մեծ հարց է առաջացնում սոցիալական արդարությունը: Եթե մենք ասում ենք՝ պետք է բացառություններ չլինեն, բոլորը պետք է ծառայեն բանակում, ապա արդարացի կլինի, որ իրոք որևէ մեկի համար բացառություն չլինի: Եթե օրենքն ասում է, որ կարող ենք առանձին դեպքերում՝ սպորտսմեններին, եկեղեցականներին, ճեմարանի սաներին, տարկետում տալ, կարծում եմ՝ հիմնական մեսիջն այս դեպքում դառնում է՝ եկեք, մենք առաջնահերթությունների դաշտը գիտությունից հանենք և տանենք դեպի սպորտ, եկեղեցի, այլ ոլորտներ, որտեղ կարելի է տարկետում տալ»,- ասաց նա:

Հավասարության սկզբունքն, ըստ տնտեսագետի, խախտվում է նաև արտերկրի բուհեր ընդունվողների դեպքում, թեպետ տարբերություն պիտի չլինի: Ըստ Մանասերյանի՝ դրանով մենք, փաստորեն, նաև հեղինակազրկում ենք մեր բուհերը, երբ ասում ենք՝ եկեք ուղարկենք այսինչ համալսարան, մի տարով տարկետում տանք, ընդ որում՝ ոչ միայն Մեծ Բրիտանիա՝ Քեմբրիջ, այլ նաև Չինաստան, այլուր. եթե չի կարելի տարկետում տալ, թող բոլորը գնան բանակ, վերադառնան, նոր սովորեն:

«Ըստ էության, սա նմանվում է այն դեպքերին, երբ օրենքի հեղինակները հակափաստարկ են բերում, թե՝ գիտեք, նրանք էլ, ովքեր պաշտպանում են, գիտության մեջ այդքան էլ չեն խորանում կամ գիտնական չեն դառնում, բանակից խուսափողներ շատ կան նրանց մեջ և այլն: Ես կհորդորեի, խորհուրդ կտայի, որ այդ մարդիկ ավելի շատ մտահոգվեին սողանքները փակելու մասին, թույլ չտային, որ հազարավոր, ես հստակ թիվ եմ ասում, հազարներով չխուսափեին, և ոչ միայն գիտության անվան տակ, այլ ընդհանրապես, տարբեր կասկածելի հիվանդությունների կամ տարբեր այլ պատճառներով»,- ասաց նա:

Մանասերյանը հիշեցրեց, որ տարիներ առաջ, երբ օդի տուրքը չէին կարողանում հավաքել, այն, ինչ պետության գործառույթն է, այդ գաղափարից հրաժարվեցին, որոշեցին այն ներառել օդանավի տոմսի արժեքում, այսինքն՝ պետությունը թերանում է իր գործառույթը պատշաճ կերպով կազմակերպելու հարցում:

Տնտեսագետը նկատեց, որ կլինի, եթե հեղինակավոր անձանցից կազմված հանձնաժողով լինի, ովքեր կտեսնեն՝ գիտական գործունեությունն ով է իսկապես շարունակում. եթե չեն շարունակում, թող դա դարձյալ հիմք լինի, որ նրանք գնան բանակ, եթե ձևական են պաշտպանել և գնում են այլ ոլորտներ՝ բիզնես կամ այլուր, իսկ տարկետման իրավունք տրվի միայն գիտության ոլորտում մնացողներին: Մանասերյանը նշեց, որ կա մի շատ ավելի մեծ վտանգ՝ գիտության մեջ սերնդափոխություն չի տեղի ունենում:

«Գնացեք, տեսեք, թե քանի հոգի էին առաջ ընդունվում, ասենք, քիմիայի, ֆիզիկայի, մաթեմատիկայի, մեխանիկայի և այլ ֆակուլտետներ, որտեղ հիմա անգամ չեն կարողանում ուսանող հավաքել, էլ ուր մնաց մագիստրատուրա, ասպիրանտուրա դիմողներ լինեն: Ամբողջական շկոլաներ, գիտության դպրոցներ են փակվում: Սրանց մասին ոչ Ակադեմիան է մտահոգվում, ոչ ոք, փոխարենն ասում են՝ գիտեք, տարածաշրջանում մենք առաջինն ենք ցուցանիշներով, բայց չէ որ դուք չեք հասել դրան, երիտասարդները դրամաշնորհային ծանրագույն մրցույթներում իրենք են հաղթում և դրանով են այդ ցուցանիշը Հայաստանի համար ապահովում, ոչ թե ակադեմիայի ղեկավարության կամ ԿԳՆ շնորհիվ»,- նշեց նա:

Ըստ Մանասերյանի՝ մտահոգիչ է նաև այն, որ գիտությամբ զբաղվելն արդեն «պրեստիժ» չէ. եթե առաջ ասպիրանտը  կարող էր իր ստացած ասպիրանտական կրթաթոշակով անգամ ընտանիք կերակրել, ապա այսօր բանակից վերադարձող երիտասարդը, որ ընտանիք կազմող է, չի կարող ամեն ինչ դնել մի կողմ, ընտանիք չկազմել, ասել՝ չէ, ես այնուամենայնիվ ուզում եմ գնալ գիտության ուղով:

Սրանով, ըստ տնտեսագետի, կարծես ամբողջանում է գիտության դեմ արշավանքը, որովհետև եթե նայում ենք պետական բյուջեին, այնտեղ նվաստացուցիչ կես տոկոս էլ չի կազմում գիտությանը տրվող ֆինանսավորումը, դրան զուգահեռ էլ վերացնում ենք իրական գիտնականներին տրվող տարկետումները:

«Ես նորություն չեմ ասում, բայց ուզում եմ շեշտել, ուղղակի ամոթ է մեր պետության համար, որ ապրիլյան քառօրյա պատերազմի ընթացքում միայն աղքատ, խեղճուկրակ գյուղացիների կամ անապահով ընտանիքների զավակներ զոհվեցին: Ես չեմ ուզում, որ որևէ մեկը զոհվի ընդհանրապես, բայց եթե սա նշանակում է, որ առաջնագիծ գնում են ոչ արտոնյալ մարդիկ, իսկ արտոնյալներն իրենց տաքուկ տեղերում են մնում, սա մեծ ամոթ եմ համարում: Եվ սա եթե չշտկվի, անկախ տարկետման իրավունքից, մենք գալիս ենք սոցիալական անարդարության այս վիճակին, որն ամենաճնշողն ու կաշկանդողն է, և երիտասարդների համար, և նրանց ծնողների»,- ասաց նա:

Սոցիալական արդարության կարևորագույն սկզբունքն, ըստ Մանասերյանի, չի պահվում, և դրա թիվ մեկ մեղավորն իշխանությունն է, կառավարությունը: Դրանով հեղինակազրկվում են և գիտությունը, և մրցույթի ինստիտուտը, արժեքը որպես այդպիսին: Տնտեսագետի համոզմամբ՝ այսպիսով մեծ վտանգի տակ ենք դնում մեր անվտանգությունը՝ խոշոր հաշվով, ոչ միայն այս պատերազմական կամ կիսապատերազմական իրավիճակում, այլ ընդհանրապես: Տարկետման իրավունքի վերացումից հետո էլ են լինելու արտոնյալներ ու ոչ արտոնյալներ: Մանասերյանի խոսքով՝ խուսափողն ամեն դեպքում էլի խուսափում է բանակից:

«Այստեղ ընդհանրապես սոցիալական արդարության խնդիրն է, եթե սա լուծվեց, տարկետումն այդտեղ փոքր խնդիր է: Կարծում եմ՝ կգիտակցեն, որ 140 չէ, 240 տեղ էլ տան գիտնականի համար՝ իրական գիտնականի, էլի քիչ է: Փոխարենը ես առաջարկում եմ ավելացնել գիտության ֆինանսավորումը, այս նվաստացուցիչ 0.5 տոկոսից, բարձրացնել»,- նշեց նա:

Մանասերյանը խորհուրդ տվեց ռազմարդյունաբերական համալիրի համար հստակ թիրախներ, նպատակներ սահմանել, թե ինչ մասնագիտություններ են մեզ պետք՝ պետական պատվերով, ընդհանրապես՝ սահմանել, թե գիտության մեջ ում են ուզում տեսնել, ծախսերը դարձնել ավելի արդյունավետ, այս դեպքում երիտասարդները թե իմաստ կտեսնեն իրենց սովորելու մեջ, և թե հավատ կունենան իրենց գիտելիքներն ապագայում օգտագործելու, մասնագիտությամբ կայանալու մեջ: Այս դեպքում մեր պաշտպանունակությունը կամրապնդվի, ու տնտեսությունն առաջ կգնա, որովհետև ռազմարդյունաբերական համալիրն, ըստ տնտեսագետի, ոչ միայն պաշտպանության, անվտանգության համար է կարևոր, այլև տնտեսության զարգացման լոկոմոտիվներից մեկն է, եթե ոչ՝ ամենակարևորը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:00
Առաջին կիսամյակում Հայաստան այցելող զբոսաշրջիկների թիվը 10.2%-ով աճել է
2018 թվականի հունվար-հունիսին Հայաստան է ժամանել 685 հազար 971 զբոսաշրջիկ, ինչը 2017 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ 10.2%-ով ավելի է: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Առաջիկա օրերին հանրապետությունում սպասվում է անձրև և ամպրոպ
Հանրապետության տարածքում օգոստոսի  20-22-ին երեկոյան ժամերին հյուսիսային շրջաններում, 19-ին շրջանների մեծ մասում սպասվում է անձրև և ամպրոպ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Հայաստանում անցումային արդարադատության կարիքը չկա. իրավաբան
Հանրապետության հրապարակում տեղի ունեցած հանրահավաքի ժամանակ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն անդրադառնալով արդարադատության համակարգին՝  նշեց, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Մահմեդականները հավաքվել են Մեքքայում
Ամբողջ աշխարհից ավելի քան մեկուկես միլիոն մահեմադականներ ժամանել են Սաուդյան Արաբիա հաջ (ուխտագնացություն` կապված Մեքքա և  և դրա մերձակայք...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Ոստիկանությունը բացահայտել է բանկոմատներից կատարված ավելի քան 24 միլիոն դրամի հափշտակությունը
Օգոստոսի 17-ին, ժամը 22․15-ի սահմաններում ոստիկանություն ահազանգ է ստացվել, որ Մաշտոցի պողոտայի «Փակ շուկայի» մոտ բանկոմատներից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Մեղադրանք է առաջադրվել սոցիալական ծառայությունների Շենգավիթի տարածքային ստորաբաժանման պետին
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործով մեղադրանք է առաջադրվել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Մտահոգիչ են վերջին օրերին վարչապետի կողմից հաճախ արվող հայտարարությունները. Դ. Հարությունյան
«Վերջին օրերին մի շարք աղմկահարույց գործերով դատարանների կողմից քննվող գործերի և կայացված դատական ակտերի վերաբերյալ պաշտոնատար անձանց...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Արա Զոհրաբյանը՝ անցումային արդարադատության վերաբերյալ
Հայաստանի Փաստաբանների պալատի նախագահ Արա Զոհրաբյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է արել՝ անդրադառնալով նախօրեին վարչապետ Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:16
Սեպտեմբերի 22-ին կկայանա ՀՖՖ նախագահի ընտրությունը
Նախօրեին կայացել է  Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գործկոմի հերթական նիստը: ՀՖՖ պաշտոնական կայքից տեղեկանում ենք, որ գործադիր մարմնի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
ՀՀԿ-ի գործողությունները հայտարարության մակարդակից այն կողմ չեն կարող անցնել. քաղաքագետ
«Աղմուկ կլինի, ուրիշ ոչ մի բան չի լինի»,- ասաց Շիրինյանը։
Աղբյուր` Panorama.am
15:47
Ովքե՞ր կարող են օգտվել ավանդների դիմաց տրվող փոխհատուցման իրավունքից
Արդեն մի քանի տարի է, ինչ Հայաստանում շարունակվում է  Խնայբանկի ՀԽՍՀ հանրապետական բանկում ներդրած ավանդների փոխհատուցման գործընթացը։ Սակայն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:31
Լուկաշենկոն նոր վարչապետ է նշանակել
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն կառավարության նոր ղեկավար է նշանակել։ Գազետա․ռու-ի հաղորդմամբ, այս մասին հայտնում  է ԲելՏա...
Աղբյուր` Panorama.am
15:15
ՃՈ գնդապետի նկատմամբ ծառայողական քննություն է իրականացվում
Ճանապարհային ոստիկանության գնդապետ Հայկազ Մաթևոսյանի հետ տեղի ունեցած դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանապետ Վալերիյ Օսիպյանի հանձնարարությամբ ծառայողական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Ես արդեն Ամերիկան հզոր եմ դարձրել. Թրամփ
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ արդեն իր երկիրը հզոր է դարձրել: Այս մասին նա գրել է Twitter-ում, հայտնում է ՌԻԱ Նովոստին: Թրամփն...
Աղբյուր` Panorama.am
14:48
Իսպանիայում դրոնի միջոցով խեղդվող կնոջ են փրկել
Իսպանիայում անօդաչու թռչող սարքի օգնությամբ արտակարգ իրավիճակների ծառայության աշխատակիցները Միջերկրածովյան ափին խեղդվող կնոջը կարողացել են...
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Քաղաքապետի ՀՅԴ հավանական թեկնածուներից մեկը ԱԺ խմբակցության անդամ է. Արսեն Համբարձումյան
«Հավանաբար, մյուս շաբաթվա ընթացքում կհայտարարենք, թե ով է գլխավորելու ցուցակը»,- նշեց Արսեն Համբարձումյանը: ​
Աղբյուր` Panorama.am
14:16
Ուկրաինայում ռուսական արտադրության ավելի քան 40 դեղամիջոց է արգելվել
Ուկրաինայում արգելքի տակ է հայտնվել  68 դեղամիջոցի վաճառք, որոնցից 43-ը Ռուսաստանի արտադրանք են։ Օգոստոսի 17-ին հրապարակված հրամանում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:10
Մահացել է Քոֆի Անանը
Մահացել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղար Քոֆի Անանը։ Նա 80  տարեկան էր։ «Ռիա նովոստի»-ի հաղորդմամբ՝ այս մասին հայտնել է ՄԱԿ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Ստեղծվել է Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակին նվիրված միջոցառումները կազմակերպող հանձնաժողով
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ ստեղծվել է Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակին նվիրված միջոցառումները նախապատրաստող և կազմակերպող հանձնաժողով:...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Բակո Սահակյանն ընդունել է ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետին
Արցախի Հանրապետության նախագահ Բակո Սահակյանն այսօր ընդունել է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Արտակ Դավթյանին: ԱՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
Ռոնալդուն երգել է թիմակիցների համար
«Յուվենտուսի» հարձակվող Քրիշտիանու Ռոնալդուն թիմակիցների համար երգել է՝ աթոռի վրա կանգնած։  Sports.ru-ն գրում է, որ այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:17
Հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է ավելի քան 1500 կրակոց. Պաշտպանության բանակ
Օգոստոսի 12-ից 18-ն ընկած ժամանակահատվածում արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գոտում հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Երևանի ավագանու ընտրություններին կուսակցությունների առաջադրման ժամկետը մինչև օգոստոսի 29-ն է
Դիտորդները և զանգվածային լրատվամիջոցների ներկայացուցիչները կարող են գրանցվել մինչև սեպտեմբերի 8-ը։
Աղբյուր` Panorama.am
12:50
Երևան-Իջևան ավտոճանապարհին մեքենան գլորվել է ձորը. կա տուժած
Օգոստոսի 18-ին, ժամը 08:02-ին «911» ծառայությանը տեղեկություն է հաղորդվել, որ Իջևան-Դիլիջան ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ,...
Աղբյուր` Panorama.am
12:38
Լեհաստանում շրջվել է զբոսաշրջիկներով ավտոբուսը
Լեհաստանում ճանապարհատրանսպորտային պատահարի հետևանքով 3 մարդ մահացել է, 51-ը տեղափոխվել բուժհաստատություններ։ Միջադեպը տեղի է ունեցել օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:25
Հնդկաստանում ջրհեղեղներից հարյուրավոր զոհեր կան
Առնվազն 324 մարդ է զոհվել Հնդկաստանի հարավ-արևմուտքում Քերալա նահանգում ջրհեղեղի պատճառով։ Բի-Բի-Սի-ն գրում է, որ տեղի իշխանությունները այն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:12
Ղրիմն այս տարի արդեն իսկ ընդունել է 4 մլն զբոսաշրջիկ
Տարեսկզբից Ղրիմ է այցելել ավելի քան 4,3 միլիոն զբոսաշրջիկ, ինչը 28 տոկոսով ավելի է նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ: Այս մասին հայտնել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Մադուրոն շուրջ 60 անգամ ավելացրել է նվազագույն աշխատավարձը Վենեսուելայում
Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոն հայտնել է «պետրո» կրիպտոարժույթի արժեքը և երկրում նոր նվազագույն աշխատավարձի չափը, որը կտրվի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
Ինքնասպանություն է գործել Huntress խմբի մեներգչուհին
Պարբերականի տեղեկություններով, Ջանուսը հոգեկան անհավասարակշիռ վիճակում է եղել։
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
Ջենովայում զոհերի թիվն ավելացել է
Ջենովայի կամրջի փլուզման հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 41-ի։ «Գազետա.ռու»-ն գրում է, որ զոհերի թիվն աճել է, քանի որ փրկարարները...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյանն ազատ արձակվեց, հաշվի առնելով, որ նա անձեռնմխելի է
17:55 13/08/2018

Ռոբերտ Քոչարյանն ազատ արձակվեց, հաշվի առնելով, որ նա անձեռնմխելի է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}