Հասարակություն 20:00 18/11/2017 Հայաստան

Տարկետման իրավունքի վերացմամբ ամբողջանում է գիտության դեմ արշավանքը. Թաթուլ Մանասերյան

Պարտադիր զինծառայության ենթակա ուսանողների տարկետման իրավունքի մասին նոր օրենքը շարունակում է մնալ ամենաքննարկվող թեմաներից մեկը: Քննարկումները վեր հանեցին թե գիտության, թե բուհերի, թե բանակի վիճակը, իսկ դրանց շուրջ վեճերը ցույց տվեցին, որ  հրատապ խնդիրները շատ են:

Panorama.am-ն դիմեց տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանին հարցով, թե՝ ԱԺ-ում կայանալիք լսումներին ընդառաջ որքանո՞վ է դեռ արդիական կամ փաստարկված տարկետման իրավունքի վերացման դեմ պայքարող ուսանողների պահանջը:

«Ներկայում ամբողջ խնդիրը կարծես կենտրոնացած է ասպիրանտուրայի 140 տեղերի վրա, որ բաշխվում են գիտության բոլոր ճյուղերին՝ ֆիզիկա, մաթեմատիկա, քիմիա, տնտեսագիտություն, առողջապահություն և այլն: Կարծում եմ՝ այստեղ շատ ավելի մեծ հարց է առաջացնում սոցիալական արդարությունը: Եթե մենք ասում ենք՝ պետք է բացառություններ չլինեն, բոլորը պետք է ծառայեն բանակում, ապա արդարացի կլինի, որ իրոք որևէ մեկի համար բացառություն չլինի: Եթե օրենքն ասում է, որ կարող ենք առանձին դեպքերում՝ սպորտսմեններին, եկեղեցականներին, ճեմարանի սաներին, տարկետում տալ, կարծում եմ՝ հիմնական մեսիջն այս դեպքում դառնում է՝ եկեք, մենք առաջնահերթությունների դաշտը գիտությունից հանենք և տանենք դեպի սպորտ, եկեղեցի, այլ ոլորտներ, որտեղ կարելի է տարկետում տալ»,- ասաց նա:

Հավասարության սկզբունքն, ըստ տնտեսագետի, խախտվում է նաև արտերկրի բուհեր ընդունվողների դեպքում, թեպետ տարբերություն պիտի չլինի: Ըստ Մանասերյանի՝ դրանով մենք, փաստորեն, նաև հեղինակազրկում ենք մեր բուհերը, երբ ասում ենք՝ եկեք ուղարկենք այսինչ համալսարան, մի տարով տարկետում տանք, ընդ որում՝ ոչ միայն Մեծ Բրիտանիա՝ Քեմբրիջ, այլ նաև Չինաստան, այլուր. եթե չի կարելի տարկետում տալ, թող բոլորը գնան բանակ, վերադառնան, նոր սովորեն:

«Ըստ էության, սա նմանվում է այն դեպքերին, երբ օրենքի հեղինակները հակափաստարկ են բերում, թե՝ գիտեք, նրանք էլ, ովքեր պաշտպանում են, գիտության մեջ այդքան էլ չեն խորանում կամ գիտնական չեն դառնում, բանակից խուսափողներ շատ կան նրանց մեջ և այլն: Ես կհորդորեի, խորհուրդ կտայի, որ այդ մարդիկ ավելի շատ մտահոգվեին սողանքները փակելու մասին, թույլ չտային, որ հազարավոր, ես հստակ թիվ եմ ասում, հազարներով չխուսափեին, և ոչ միայն գիտության անվան տակ, այլ ընդհանրապես, տարբեր կասկածելի հիվանդությունների կամ տարբեր այլ պատճառներով»,- ասաց նա:

Մանասերյանը հիշեցրեց, որ տարիներ առաջ, երբ օդի տուրքը չէին կարողանում հավաքել, այն, ինչ պետության գործառույթն է, այդ գաղափարից հրաժարվեցին, որոշեցին այն ներառել օդանավի տոմսի արժեքում, այսինքն՝ պետությունը թերանում է իր գործառույթը պատշաճ կերպով կազմակերպելու հարցում:

Տնտեսագետը նկատեց, որ կլինի, եթե հեղինակավոր անձանցից կազմված հանձնաժողով լինի, ովքեր կտեսնեն՝ գիտական գործունեությունն ով է իսկապես շարունակում. եթե չեն շարունակում, թող դա դարձյալ հիմք լինի, որ նրանք գնան բանակ, եթե ձևական են պաշտպանել և գնում են այլ ոլորտներ՝ բիզնես կամ այլուր, իսկ տարկետման իրավունք տրվի միայն գիտության ոլորտում մնացողներին: Մանասերյանը նշեց, որ կա մի շատ ավելի մեծ վտանգ՝ գիտության մեջ սերնդափոխություն չի տեղի ունենում:

«Գնացեք, տեսեք, թե քանի հոգի էին առաջ ընդունվում, ասենք, քիմիայի, ֆիզիկայի, մաթեմատիկայի, մեխանիկայի և այլ ֆակուլտետներ, որտեղ հիմա անգամ չեն կարողանում ուսանող հավաքել, էլ ուր մնաց մագիստրատուրա, ասպիրանտուրա դիմողներ լինեն: Ամբողջական շկոլաներ, գիտության դպրոցներ են փակվում: Սրանց մասին ոչ Ակադեմիան է մտահոգվում, ոչ ոք, փոխարենն ասում են՝ գիտեք, տարածաշրջանում մենք առաջինն ենք ցուցանիշներով, բայց չէ որ դուք չեք հասել դրան, երիտասարդները դրամաշնորհային ծանրագույն մրցույթներում իրենք են հաղթում և դրանով են այդ ցուցանիշը Հայաստանի համար ապահովում, ոչ թե ակադեմիայի ղեկավարության կամ ԿԳՆ շնորհիվ»,- նշեց նա:

Ըստ Մանասերյանի՝ մտահոգիչ է նաև այն, որ գիտությամբ զբաղվելն արդեն «պրեստիժ» չէ. եթե առաջ ասպիրանտը  կարող էր իր ստացած ասպիրանտական կրթաթոշակով անգամ ընտանիք կերակրել, ապա այսօր բանակից վերադարձող երիտասարդը, որ ընտանիք կազմող է, չի կարող ամեն ինչ դնել մի կողմ, ընտանիք չկազմել, ասել՝ չէ, ես այնուամենայնիվ ուզում եմ գնալ գիտության ուղով:

Սրանով, ըստ տնտեսագետի, կարծես ամբողջանում է գիտության դեմ արշավանքը, որովհետև եթե նայում ենք պետական բյուջեին, այնտեղ նվաստացուցիչ կես տոկոս էլ չի կազմում գիտությանը տրվող ֆինանսավորումը, դրան զուգահեռ էլ վերացնում ենք իրական գիտնականներին տրվող տարկետումները:

«Ես նորություն չեմ ասում, բայց ուզում եմ շեշտել, ուղղակի ամոթ է մեր պետության համար, որ ապրիլյան քառօրյա պատերազմի ընթացքում միայն աղքատ, խեղճուկրակ գյուղացիների կամ անապահով ընտանիքների զավակներ զոհվեցին: Ես չեմ ուզում, որ որևէ մեկը զոհվի ընդհանրապես, բայց եթե սա նշանակում է, որ առաջնագիծ գնում են ոչ արտոնյալ մարդիկ, իսկ արտոնյալներն իրենց տաքուկ տեղերում են մնում, սա մեծ ամոթ եմ համարում: Եվ սա եթե չշտկվի, անկախ տարկետման իրավունքից, մենք գալիս ենք սոցիալական անարդարության այս վիճակին, որն ամենաճնշողն ու կաշկանդողն է, և երիտասարդների համար, և նրանց ծնողների»,- ասաց նա:

Սոցիալական արդարության կարևորագույն սկզբունքն, ըստ Մանասերյանի, չի պահվում, և դրա թիվ մեկ մեղավորն իշխանությունն է, կառավարությունը: Դրանով հեղինակազրկվում են և գիտությունը, և մրցույթի ինստիտուտը, արժեքը որպես այդպիսին: Տնտեսագետի համոզմամբ՝ այսպիսով մեծ վտանգի տակ ենք դնում մեր անվտանգությունը՝ խոշոր հաշվով, ոչ միայն այս պատերազմական կամ կիսապատերազմական իրավիճակում, այլ ընդհանրապես: Տարկետման իրավունքի վերացումից հետո էլ են լինելու արտոնյալներ ու ոչ արտոնյալներ: Մանասերյանի խոսքով՝ խուսափողն ամեն դեպքում էլի խուսափում է բանակից:

«Այստեղ ընդհանրապես սոցիալական արդարության խնդիրն է, եթե սա լուծվեց, տարկետումն այդտեղ փոքր խնդիր է: Կարծում եմ՝ կգիտակցեն, որ 140 չէ, 240 տեղ էլ տան գիտնականի համար՝ իրական գիտնականի, էլի քիչ է: Փոխարենը ես առաջարկում եմ ավելացնել գիտության ֆինանսավորումը, այս նվաստացուցիչ 0.5 տոկոսից, բարձրացնել»,- նշեց նա:

Մանասերյանը խորհուրդ տվեց ռազմարդյունաբերական համալիրի համար հստակ թիրախներ, նպատակներ սահմանել, թե ինչ մասնագիտություններ են մեզ պետք՝ պետական պատվերով, ընդհանրապես՝ սահմանել, թե գիտության մեջ ում են ուզում տեսնել, ծախսերը դարձնել ավելի արդյունավետ, այս դեպքում երիտասարդները թե իմաստ կտեսնեն իրենց սովորելու մեջ, և թե հավատ կունենան իրենց գիտելիքներն ապագայում օգտագործելու, մասնագիտությամբ կայանալու մեջ: Այս դեպքում մեր պաշտպանունակությունը կամրապնդվի, ու տնտեսությունն առաջ կգնա, որովհետև ռազմարդյունաբերական համալիրն, ըստ տնտեսագետի, ոչ միայն պաշտպանության, անվտանգության համար է կարևոր, այլև տնտեսության զարգացման լոկոմոտիվներից մեկն է, եթե ոչ՝ ամենակարևորը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:08
ԱՄՆ-ն Ուկրաինային արգելել է Թուրքիայի համար հրթիռային կրիչներ ստեղծել
ԱՄՆ-ն 2016 թ. արգելափակել է Թուրքիայի համար հրթիռային կրիչների ստեղծման ուկրաինական ծրագիրը: Այս մասին տեղեկացնում է Lenta.ru-ն: Կիևի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Կյանքից հեռացել է ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Էդուարդ Սադոյանը
ՀՀ մշակույթի նախարարությունը խոր վշտով տեղեկացնում է, որ 2018 թվականի փետրվարի 21-ին, 79 տարեկան հասակում կյանքից հեռացել է Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Քննարկվել են ՀՀ Ազգային ժողովի և Իսրայելի Կնեսեթի աշխատակազմերի միջև փոխգործակցության զարգացման հարցեր
ՀՀ ԱԺ աշխատակազմի ղեկավար-գլխավոր քարտուղար Արա Սաղաթելյանն Իսրայելի Կնեսեթում ընթացող խորհրդարանների աշխատակազմերի գլխավոր տնօրենների և գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
ՊՆ պատվիրակությունը կմեկնի Բելառուս
ՀՀ պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ Արտակ Զաքարյանի գլխավորած պատվիրակությունը փետրվարի 22-ից 23-ը Մինսկում կմասնակցի Բելառուսի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
ՍԱՊԾ Կանխվել է ձիու և ավանակի մսեղիքի վաճառքը
Պարզվել է, որ մսեղիքը պիտանի չէ սննդում օգտագործելու համար, ինչի հիման վրա այն ոչնչացվել է:
Աղբյուր` Panorama.am
15:51
Ֆրանսիայում խորտակվել է «Սև մարգարիտ» ձկնորսանավը
Ատլանտյան օվկիանոսում, Ֆրանսիայի ափերի մոտ, խորտակվել է «Սև մարգարիտ» ձկնորսանավը. մեկ մարդ զոհվել է, մեկն էլ անհետ կորել: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Այս ի՞նչ աջաբսանդալ եք սարքել. Նաիրա Զոհրաբյան
«Այս նախագծի շուրջ պետք է  լինի քաղաքական հանրային կոնսենսու, եթե չեղավ, այս նախագիծն ուղղակիորեն չպիտի թույլ որ քննարկվի և...
Աղբյուր` Panorama.am
15:39
Դեղատոմսով դեղերի լեղի կողմերը
Հայրենական դեղարտադրողները 2017-ն ամփոփել են լավ արդյունքով. տեղական դեղերի 16,1 տոկոսով ավելացել է արտադրությունը, 20,2 տոկոսով՝...
Աղբյուր` Panorama.am
15:33
Կարայանը զեկուցել է. Արդյունաբերության աճը կրկնակի արագացել է
Նախագահին տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարը զեկուցել է հանձնարարականների կատարման ուղղությամբ իրականացված աշխատանքներն ու նախարարության 2018թ. ծրագրերը
Աղբյուր` Panorama.am
15:28
Եթե այս օրենքը խորհրդարանի մի մասն է պաշտպանելու, ապա ես այն կհամարեմ ժամանակավրեպ. Մելքումյան
«Բարձրագույն կրթության մասին օրենքի շուրջ քաղաքական հիմնական ուժերի ու հասարակության միջև կոնսենսուս պետք է լինի»,- ԱԺ-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:19
Բնակարանային հարցը՝ Ադրբեջանից եկած հայ փախստականների օրակարգային խնդիր
Ադրբեջանից եկած հայ փախստականների խնդիրները մեծ մասամբ նման են Հայաստանի այլ կարիքավոր խմբերի խնդիրներին, իրենց տարանջատել հնարավոր չէ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
15:09
Յուրաքանչյուր ադրբեջանահայ փախստական իրավունք ունի հավակնելու միջին հաշվով 110.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք փոխհատուցման. Արման Մելիքյան
Ադրբեջանից հայ փախստականների խնդիրների ուսումնասիրմամբ է զբաղվում «Փախստականները և միջազգային իրավունքը» կազմակերպությունը: ԼՂ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Բրազիլիայի նորանշանակ դեսպան. Հայաստանի հետ կապված շատ ծրագրեր ունեմ
Հայաստանի և Բրազիլիայի միջև հարաբերությունները տարեցտարի զարգանում և ընդլայնվում են՝ հորիզոններ բացելով համագործակցության նոր բնագավառների...
Աղբյուր` Panorama.am
14:51
Մարտի 1-ի հարցը մեր պատմության լրջագույն և ամոթալի էջերից է. Գևորգ Կոստանյան
Մարտի մեկի հարցը ՀՀ երրորդ Հանրապետության պատմության լրջագույն և ամոթալի էջերից է: Այդ իրադարձությունները պատիվ չեն բերում որևէ մեկին, ՀՀ որևէ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Ներքին տեղահանվածները Արցախի Հանրապետությունում
Ադրբեջանից եկած հայ փախստականների խնդիրը մշտապես հանրային քննարկումների օրակարգում է: Խնդրի լուծման ուղղությամբ պետական մակարդակով ևս քայլեր են...
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
ՅՈՒՆԻՍԵՖ. Աշխարհը նորածիններին աջակցություն ցուցաբերելու գործում ձախողում է
Լավագույն վայրերում ծնվող երեխաները 50 անգամ քիչ հավանական է, որ մահանան կյանքի առաջին ամսում
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Արսեն Հարությունյան. Ջրանցքների մաքրման աշխատանքները կավարտվեն մինչև մարտի 15-ը
Ջրանցքների մաքրման աշխատանքները նախատեսվում է ավարտել մինչև մարտի 15-ը, զուգահեռ ընթանում են սելավատարերի մարքման աշխատանքներ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:19
Հոկեյի «Արարատ» ակումբը երկու հաղթանակ է տարել
Երևանի «Արարատ» հոկեյի ակումբը Բելառուսի բարձրագույն խմբի բաց առաջնությունում  երկու հանդիպում է անցկացրել և երկուսում էլ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:04
Եթե երիտասարդ գիտնականներին Եվրոպան առաջարկում է 3-5 հազար եվրո աշխատավարձ, նա երբեք չի մնա այստեղ աշխատելու. Վարդևան Գրիգորյան
«Երիտասարդ տաղանդավոր գիտականների արտահոսքն ավելի շատ պայմանավորված է իրենց կենսական մակարդակի ապահովմամբ, քան տարիքով գիտնականների՝ իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
13:43
Մարտ 1-ի հանցագործությունը բացահայտելու խոստումները մինչ օրս ի կատար ածված չեն. Փաշինյան
«Ելք»- խմբակցությունն Ազգային ժողովին առաջարկում է Մարտի 1-ի և 2-ի իրադարձությունների մասին համապատասխան հայտարարություն ընդունել՝...
Աղբյուր` Panorama.am
13:36
«Սա ի՞նչ նվաստացուցիչ վերաբերմունք է գիտնականի նկատմամբ». պատգամավորը՝ նախարարին
«Ինձ մտահոգում են նախագծում տեղ գտած խտրականության դեպքերը»,- «Բարձրագույն կրթության ոլորտի օրենսդրական բարեփոխումներն ու...
Աղբյուր` Panorama.am
13:20
Amazon-ի հիմնադիր Ջեֆ Բեզոսը ժամացույց է կառուցում, որը կաշխատի 10 հազար տարի
Amazon-ի հիմնադիր Ջեֆ Բեզոսը սկսել է ժամացույց կառուցել, որը կարող է աշխատել առանց մարդկային միջամտության 10 հազար տարի, գրում է Վեստի.ռու-ն:...
Աղբյուր` Panorama.am
13:11
Բակո Սահակյանը ոստիկանության աշխատանքը գնահատել է բավարար
Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանն այսօր մասնակցել է Արցախի Հանրապետության ոստիկանության 2017 թվականի գործունեության արդյունքների ամփոփման կոլեգիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:06
ՀՔԾ. Ըստ հաղորդման` ոստիկանը չարաշահել է պաշտոնեական դիրքը
Հատուկ քննչական ծառայությունում քրեական գործ է հարուցվել ՀՀ ոստիկանության պաշտոնատար անձի կողմից առերևույթ պաշտոնեական լիազորությունները...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
13 երեխա ունեցող ճապոնացու հայրության իրավունքը դատարանը ճանաչել է
Բանգկոկում դատարանը սուրոգատ մայրերից 13 երեխա ունեցող 28-ամյա ճապոնացուն՝ Միցուտոկի Սիգետային հայրության իրավունք է տվել: Այս մասին տեղեկացնում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:53
Բուհը չի կարող կառավարվել անկախ, եթե խորհրդի կազմը հաստատելու է վարչապետը. Բախշյան
«Հանկարծ 20 օր քննարկվելուց հետո կառավարություն է գալիս նախագիծ, որտեղ ներառված է, որ բուհի կառավարման խոհուրդը պետք է հաստատի վարչապետը»:
Աղբյուր` Panorama.am
12:50
Մեգան Մարքլը պաշտոնական թագավորական օգնական ունի
Մեգան Մարքլը դեռ չի դարձել թագավորական ընտանիքի անդամ, բայց արդեն կարող է օգտվել թագավորական օգնականի օժանդակությունից: Արքայազն Հարրիի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:37
Panorama.am-ի հրապարակումից հետո ՃՈ-ն գծանշումներ է կատարել
Սարյան փողոցից Արամի թեքվելու արգելքից հետո ճանապարհին  գծանշումներ չէին արվել, աջն արգելող նշանը բավարար կերպով տեսանելի չէր: Դրա...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայաստանի դեղ արտադրողների և ներմուծողների միության նախագահ Սամվել Զաքարյան
14:05 21/02/2018

Հայաստանի դեղ արտադրողների և ներմուծողների միության նախագահ Սամվել Զաքարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}