Հասարակություն 20:00 18/11/2017 Հայաստան

Տարկետման իրավունքի վերացմամբ ամբողջանում է գիտության դեմ արշավանքը. Թաթուլ Մանասերյան

Պարտադիր զինծառայության ենթակա ուսանողների տարկետման իրավունքի մասին նոր օրենքը շարունակում է մնալ ամենաքննարկվող թեմաներից մեկը: Քննարկումները վեր հանեցին թե գիտության, թե բուհերի, թե բանակի վիճակը, իսկ դրանց շուրջ վեճերը ցույց տվեցին, որ  հրատապ խնդիրները շատ են:

Panorama.am-ն դիմեց տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանին հարցով, թե՝ ԱԺ-ում կայանալիք լսումներին ընդառաջ որքանո՞վ է դեռ արդիական կամ փաստարկված տարկետման իրավունքի վերացման դեմ պայքարող ուսանողների պահանջը:

«Ներկայում ամբողջ խնդիրը կարծես կենտրոնացած է ասպիրանտուրայի 140 տեղերի վրա, որ բաշխվում են գիտության բոլոր ճյուղերին՝ ֆիզիկա, մաթեմատիկա, քիմիա, տնտեսագիտություն, առողջապահություն և այլն: Կարծում եմ՝ այստեղ շատ ավելի մեծ հարց է առաջացնում սոցիալական արդարությունը: Եթե մենք ասում ենք՝ պետք է բացառություններ չլինեն, բոլորը պետք է ծառայեն բանակում, ապա արդարացի կլինի, որ իրոք որևէ մեկի համար բացառություն չլինի: Եթե օրենքն ասում է, որ կարող ենք առանձին դեպքերում՝ սպորտսմեններին, եկեղեցականներին, ճեմարանի սաներին, տարկետում տալ, կարծում եմ՝ հիմնական մեսիջն այս դեպքում դառնում է՝ եկեք, մենք առաջնահերթությունների դաշտը գիտությունից հանենք և տանենք դեպի սպորտ, եկեղեցի, այլ ոլորտներ, որտեղ կարելի է տարկետում տալ»,- ասաց նա:

Հավասարության սկզբունքն, ըստ տնտեսագետի, խախտվում է նաև արտերկրի բուհեր ընդունվողների դեպքում, թեպետ տարբերություն պիտի չլինի: Ըստ Մանասերյանի՝ դրանով մենք, փաստորեն, նաև հեղինակազրկում ենք մեր բուհերը, երբ ասում ենք՝ եկեք ուղարկենք այսինչ համալսարան, մի տարով տարկետում տանք, ընդ որում՝ ոչ միայն Մեծ Բրիտանիա՝ Քեմբրիջ, այլ նաև Չինաստան, այլուր. եթե չի կարելի տարկետում տալ, թող բոլորը գնան բանակ, վերադառնան, նոր սովորեն:

«Ըստ էության, սա նմանվում է այն դեպքերին, երբ օրենքի հեղինակները հակափաստարկ են բերում, թե՝ գիտեք, նրանք էլ, ովքեր պաշտպանում են, գիտության մեջ այդքան էլ չեն խորանում կամ գիտնական չեն դառնում, բանակից խուսափողներ շատ կան նրանց մեջ և այլն: Ես կհորդորեի, խորհուրդ կտայի, որ այդ մարդիկ ավելի շատ մտահոգվեին սողանքները փակելու մասին, թույլ չտային, որ հազարավոր, ես հստակ թիվ եմ ասում, հազարներով չխուսափեին, և ոչ միայն գիտության անվան տակ, այլ ընդհանրապես, տարբեր կասկածելի հիվանդությունների կամ տարբեր այլ պատճառներով»,- ասաց նա:

Մանասերյանը հիշեցրեց, որ տարիներ առաջ, երբ օդի տուրքը չէին կարողանում հավաքել, այն, ինչ պետության գործառույթն է, այդ գաղափարից հրաժարվեցին, որոշեցին այն ներառել օդանավի տոմսի արժեքում, այսինքն՝ պետությունը թերանում է իր գործառույթը պատշաճ կերպով կազմակերպելու հարցում:

Տնտեսագետը նկատեց, որ կլինի, եթե հեղինակավոր անձանցից կազմված հանձնաժողով լինի, ովքեր կտեսնեն՝ գիտական գործունեությունն ով է իսկապես շարունակում. եթե չեն շարունակում, թող դա դարձյալ հիմք լինի, որ նրանք գնան բանակ, եթե ձևական են պաշտպանել և գնում են այլ ոլորտներ՝ բիզնես կամ այլուր, իսկ տարկետման իրավունք տրվի միայն գիտության ոլորտում մնացողներին: Մանասերյանը նշեց, որ կա մի շատ ավելի մեծ վտանգ՝ գիտության մեջ սերնդափոխություն չի տեղի ունենում:

«Գնացեք, տեսեք, թե քանի հոգի էին առաջ ընդունվում, ասենք, քիմիայի, ֆիզիկայի, մաթեմատիկայի, մեխանիկայի և այլ ֆակուլտետներ, որտեղ հիմա անգամ չեն կարողանում ուսանող հավաքել, էլ ուր մնաց մագիստրատուրա, ասպիրանտուրա դիմողներ լինեն: Ամբողջական շկոլաներ, գիտության դպրոցներ են փակվում: Սրանց մասին ոչ Ակադեմիան է մտահոգվում, ոչ ոք, փոխարենն ասում են՝ գիտեք, տարածաշրջանում մենք առաջինն ենք ցուցանիշներով, բայց չէ որ դուք չեք հասել դրան, երիտասարդները դրամաշնորհային ծանրագույն մրցույթներում իրենք են հաղթում և դրանով են այդ ցուցանիշը Հայաստանի համար ապահովում, ոչ թե ակադեմիայի ղեկավարության կամ ԿԳՆ շնորհիվ»,- նշեց նա:

Ըստ Մանասերյանի՝ մտահոգիչ է նաև այն, որ գիտությամբ զբաղվելն արդեն «պրեստիժ» չէ. եթե առաջ ասպիրանտը  կարող էր իր ստացած ասպիրանտական կրթաթոշակով անգամ ընտանիք կերակրել, ապա այսօր բանակից վերադարձող երիտասարդը, որ ընտանիք կազմող է, չի կարող ամեն ինչ դնել մի կողմ, ընտանիք չկազմել, ասել՝ չէ, ես այնուամենայնիվ ուզում եմ գնալ գիտության ուղով:

Սրանով, ըստ տնտեսագետի, կարծես ամբողջանում է գիտության դեմ արշավանքը, որովհետև եթե նայում ենք պետական բյուջեին, այնտեղ նվաստացուցիչ կես տոկոս էլ չի կազմում գիտությանը տրվող ֆինանսավորումը, դրան զուգահեռ էլ վերացնում ենք իրական գիտնականներին տրվող տարկետումները:

«Ես նորություն չեմ ասում, բայց ուզում եմ շեշտել, ուղղակի ամոթ է մեր պետության համար, որ ապրիլյան քառօրյա պատերազմի ընթացքում միայն աղքատ, խեղճուկրակ գյուղացիների կամ անապահով ընտանիքների զավակներ զոհվեցին: Ես չեմ ուզում, որ որևէ մեկը զոհվի ընդհանրապես, բայց եթե սա նշանակում է, որ առաջնագիծ գնում են ոչ արտոնյալ մարդիկ, իսկ արտոնյալներն իրենց տաքուկ տեղերում են մնում, սա մեծ ամոթ եմ համարում: Եվ սա եթե չշտկվի, անկախ տարկետման իրավունքից, մենք գալիս ենք սոցիալական անարդարության այս վիճակին, որն ամենաճնշողն ու կաշկանդողն է, և երիտասարդների համար, և նրանց ծնողների»,- ասաց նա:

Սոցիալական արդարության կարևորագույն սկզբունքն, ըստ Մանասերյանի, չի պահվում, և դրա թիվ մեկ մեղավորն իշխանությունն է, կառավարությունը: Դրանով հեղինակազրկվում են և գիտությունը, և մրցույթի ինստիտուտը, արժեքը որպես այդպիսին: Տնտեսագետի համոզմամբ՝ այսպիսով մեծ վտանգի տակ ենք դնում մեր անվտանգությունը՝ խոշոր հաշվով, ոչ միայն այս պատերազմական կամ կիսապատերազմական իրավիճակում, այլ ընդհանրապես: Տարկետման իրավունքի վերացումից հետո էլ են լինելու արտոնյալներ ու ոչ արտոնյալներ: Մանասերյանի խոսքով՝ խուսափողն ամեն դեպքում էլի խուսափում է բանակից:

«Այստեղ ընդհանրապես սոցիալական արդարության խնդիրն է, եթե սա լուծվեց, տարկետումն այդտեղ փոքր խնդիր է: Կարծում եմ՝ կգիտակցեն, որ 140 չէ, 240 տեղ էլ տան գիտնականի համար՝ իրական գիտնականի, էլի քիչ է: Փոխարենը ես առաջարկում եմ ավելացնել գիտության ֆինանսավորումը, այս նվաստացուցիչ 0.5 տոկոսից, բարձրացնել»,- նշեց նա:

Մանասերյանը խորհուրդ տվեց ռազմարդյունաբերական համալիրի համար հստակ թիրախներ, նպատակներ սահմանել, թե ինչ մասնագիտություններ են մեզ պետք՝ պետական պատվերով, ընդհանրապես՝ սահմանել, թե գիտության մեջ ում են ուզում տեսնել, ծախսերը դարձնել ավելի արդյունավետ, այս դեպքում երիտասարդները թե իմաստ կտեսնեն իրենց սովորելու մեջ, և թե հավատ կունենան իրենց գիտելիքներն ապագայում օգտագործելու, մասնագիտությամբ կայանալու մեջ: Այս դեպքում մեր պաշտպանունակությունը կամրապնդվի, ու տնտեսությունն առաջ կգնա, որովհետև ռազմարդյունաբերական համալիրն, ըստ տնտեսագետի, ոչ միայն պաշտպանության, անվտանգության համար է կարևոր, այլև տնտեսության զարգացման լոկոմոտիվներից մեկն է, եթե ոչ՝ ամենակարևորը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:25
ՊԵԿ տեղեկատվության ու հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պետը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել
«Երկարամյա գործունեությունից հետո հեռանալու որոշում եմ կայացրել»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Շատ վատ է, որ բուհերի բյուջեների կեսից ավելին ձևավորվում է ուսանողների վարձերից. Արայիկ Հարությունյան
«Բուհերի ռեկտորներին նշանակում են այն խորհուրդները, որոնք իշխանությունն են ձևավորում, և այդ ռեկտորները ստիպված էին որոշակի պարտավորություն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
ՊՆ ներկայացուցիչները կմասնակցեն «Միջազգային բանակային խաղեր-2018» մրցումների անցկացման վայրերի տեղազննմանը
ՀՀ պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչները մասնակցում են մայիսի 21-ից 24-ը Մոսկվայում անցկացվող «Միջազգային բանակային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
ՌԴ-ից դեպի Վրաստան և Հայաստան «առևտրային միջանցքները» հրաշալի այլընտրանք կլինեն. վրացագետ
«Լարսը Հայաստանի համար խնդրահարույց ուղղություն է, և այլընտրանքը միայն օգուտներ կբերի»,- ասաց նա։
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Գարո Փայլանը պատգամավորի թեկնածու է առաջադրվելու Դիարբեքիրից
Թուրքիայում հունիսի 24-ին տեղի են ունենալու խորհրդարանական և նախագահական ընտրություններ, որոնց մասնակցող կուսակցությունները վերջնական տեսքի են...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Իմ մտքով անցել է բյուջե նախատեսել այդ ավարտական միջոցառումների համար. ԿԳ նախարար
«Խոսքը չի վերաբերում ավարտական երեկոների համար հավաքված գումարներին, այլ այն  հսկայական գումարների, որոնք հավաքվում են և նվերների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Վարդան Մինասյանը հրապարակել է Հայաստանի ազգային հավաքականի կազմը
Այսօր Հայաստանի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ Վարդան Մինասյանը հրապարակել է Հայաստանի ազգային հավաքականի կամզը, որը նախապատրաստվելու է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
«Դա մեր ավանդույթներից է». Պեսկովը բացատրել է՝ ինչու է Պուտինը Մերկելին ծաղիկ նվիրել
Ռուսաստանի ու Արևմուտքի միջև առճակատման ու փոխադարձ անվստահության մակարդակն այնպիսին է, որ անգամ անմեղ ծաղկեփունջը, որ տղամարդը նվիրում է կնոջը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Գնաճին հիմնականում նպաստել են պարենային ապրանքների գների փոփոխությունները. Արթուր Ջավադյան
Արթուր Ջավադյանը հիշեցրեց, որ նախորդ տարի Ռուսաստանից ունեցել ենք տրանսֆերտների՝ 14.6 տոկոսով աճ։
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Ամասիա համայնքում կբացվի բրդի վերամշակման գործարան
Գյուղնախարարը մասնակցել է ծրագրի մեկնարկի արարողությանը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
Վարկերի սառեցման, տոկոսադրույքների իջեցման մասին չի խոսվել. ԿԲ նախագահ
«Վարկերի սառեցման մասին երբևիցե չի խոսվել»,,- այսօր խորհրդարանում լրագրողների հետ ճեպազրույցում այս մասին նշեց ՀՀ Կենտրոնական բանկի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Բիթքոինն աճել է՝ հասնելով 8,5 հազար դոլարի
Աշխարհում ամենատարածված խոշորագույն թվային արժույթը (կրիպտոարժույթ)՝  բիթքոինի փոխարժեքմ այսօր փոքր-ինչ աճել է՝ հասնելով 8,5 հազար դոլարի:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:29
Վիգեն Սարգսյանը Արմեն Գրիգորյանի հարցազրույցը լսելուց հետո հիասթափվել է
«Պարոն Գրիգորյան, պաշտոնը պարտավորեցնում է, առավելևս՝ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնը»:
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
2017թ. քննված կոռուպցիոն բնույթի քրգործերով քրեական հետապնդման է ենթարկվել 101 պաշտոնատար անձ
2017թ. ընթացքում քննված կոռուպցիոն բնույթի 1005 քրեական գործերով քրեական հետապնդման է ենթարկվել 599 անձ: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում նշել է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:19
ՏԿԶ նախարար Սուրեն Պապիկյանը դիմել է ՀՀ գլխավոր դատախազին
Մայիսի 18-ին ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարար Սուրեն Պապիկյանը ՀՀ Արմավիրի մարզի Նորակերտ համայնքի շուրջ 700 բնակիչների` իրեն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
Սերժ Սարգսյանը մասնակցել է Սպարապետի մոր հուղարկավորությանը
Այսօր Սարգսյան ընտանիքի բարեկամները, հարազատները, ընկերները, քաղաքական ու հասարակական գործիչներ Արարատ գյուղի սուրբ Հակոբ եկեղեցում վերջին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:08
Վերազինումը կնպաստի «Երևանի ՋԷԿ»-ի արտադրական ցուցանիշների բարելավմանը
Այս տարվա օգոստոսին կմեկնարկի «Երևանի ՋԷԿ»-ի գործող էներգաբլոկի վերազինման ծրագիրը, որը թույլ կտա բարելավել կայանի աշխատանքի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:03
Ահազանգ․ Փրկել «Ռոսիա» կինոթատրոնի շենքը
Մտավորականներն ահազանգում են «Ռոսիա» կինոթատրոնի շենքը փրկելու անհրաժեշտության մասին և նորանշանակ մշակույթի նախարարի ուշադրությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:59
Արմեն Սարգսյանն ուղերձ է հղել Սերգեյ Մերգելյանի ծննդյան 90-ամյակին նվիրված գիտաժողովի մասնակիցներին
ՀՀ Նախագահ Արմեն Սարգսյանը մայիսի 21-ին ուղերձ է հղել ակադեմիկոս Սերգեյ Մերգելյանի ծննդյան 90-ամյակին նվիրված գիտաժողովի մասնակիցներին: Նախագահի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:47
Արմեն Սարգսյանը և Դեմետրիս Սիլուրիսը կարևորել են երկու երկրների միջև քաղաքական երկխոսության ակտիվացումը
Նախագահ Արմեն Սարգսյանն այսօր ընդունել է Կիպրոսի Հանրապետության Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ Դեմետրիս Սիլուրիսին: ՀՀ նախագահի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:39
Նոր մտածելակերպով երիտասարդների և փորձառու մարդկանց սինթեզի արդյունքում երկրում դրական փոփոխություններ լինեն. տնտեսագետ
ՀՀ կառավարությունն առաջին հերթին պետք է ուշադրություն դարձնի տնտեսության առանցքային ցուցանիշներին: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման...
Աղբյուր` Panorama.am
15:37
Հայաստանում առաջին անգամ անցկացվել է ռաֆտինգ
Դեբեդն ունի ռաֆտինգի համար բարենպաստ՝ 4+ աստիճանի բարդություն:
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
Առաջարկվել է ստեղծել Կիպրոս-Հայաստան-Հունաստան խորհրդարանական ձևաչափ. Արա Բաբլոյան
«Կիպրոսի խորհրդարանի պատվիրակության այցը Հայաստան ծանրակշիռ ներդրում կունենա մեր բարեկամական երկրների միջպետական հարաբերությունների առավել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:05
Մերձմոսկովյան դպրոցում առաստաղը փլվել է դասի ժամին
Մերձմոսկովյան դպրոցում դասի ժամին առաստաղն ընկել է աշակերտների վրա։ Այս մասին տեղեկացնում է Life.ru-ն։ Տեղի պատգամավորներից մեկը՝ Նիկոլայ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Պարագվայը Երուսաղեմում դեսպանատուն է բացել
ԱՄՆ-ից և Գվատեմալայից հետո սա երրորդ երկիրն է, որը նման քայլի է դիմել։
Աղբյուր` Panorama.am
14:56
20-ամյա երիտասարդի սպանությունը տեղի է ունեցել ավտոտնակում
Այնտեղից դին տեղափոխել են Սիլիկյան թաղամաս և այրել՝ հետքերը թաքցնելու համար
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Մեր դիրքորոշումը չի փոխվել. Գորգիսյան
«Դեռ քննարկումներ չենք արել, բայց կարծում եմ՝ հուլիսի 1-ից կուտակային համակարգի պարտադիր բաղադրիչը կկասեցվի»,- այս մասին այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
14:44
Beeline-ի բաժանորդների համար զանգերը դեպի Արցախ ավելի մատչելի են դարձել
Beeline-ը հայտարարում է նոր ակցիա ֆիքսված հեռախոսակապի ֆիզիկական անձ հանդիսացող բաժանորդների համար։ Ակցիայի շրջանակում ֆիքսված հեռախոսակապի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:37
Գնդակային հրաձգության երիտասարդների ՀՀ առաջնության հաղթողները
Հայտնի են մայիսի 18-20-ը Երևանում կայացած գնդակային հրաձգության երիտասարդների ՀՀ առաջնության արդյունքները: Ինչպես տեղեկացնում են ՀՀ սպորտի և...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վարչապետի գլխավորությամբ քննարկվել են Ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժողովի անցկացմանը վերաբերող հարցեր
15:31 21/05/2018

Վարչապետի գլխավորությամբ քննարկվել են Ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժողովի անցկացմանը վերաբերող հարցեր

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}