Քաղաքական 18:47 25/04/2019 Հայաստան

Հայ պատմագետը՝ Էրդողանին. 100 տարի է, նույն երգն եք երգում

Հայաստանին  արխիվները բացելու կոչով  դիմած   Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանին Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատմության ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Մելքոնյանը հեռակա մի քանի հարց է ուղղում։ Օրինակ, ինչո՞ւ ուսումնասիրողների համար հասանելի ու մատչելի չեն  Օսմանյան Թուրքիայի Ներքին գործերի նախարարության և պետական կադաստրի արխիվի նյութերը։

«Պատասխանը շատ հասկանալի է ու պարզ, որովհետև երիտթուրքական կոմիտեի կողմից  հենց այդ նախարարությանն էր ուղղված հայերի բնակարանների հաշվառման, դրանց հասցեների կազմման  և նրանց տեղահանության ու կոտորածի ծրագիրը։ Դրանք հասանելի են միայն թուրք հետազոտողների համար»,-ընդգծեց գիտնականը։

Մելքոնյանն ասաց, դրանց ուսումնասիրողներից մեկն էլ Յուսուֆ Հալաջօղլուն է, նա ժամանակ առ ժամանակ հղում է կատարում ՆԳՆ արխիվին։

Հիշեցնենք՝ Ցեղասպանության 104-րդ տարելիցի օրը Էրդողանը հայտարարել էր. «Մենք բացել ենք մեր արխիվները: Հե՜յ Հայաստան, դու էլ ունես, դուք էլ բացեք, եթե երրորդ երկրներում կա, նրանք էլ թող բացեն»։

«Հարյուր տարի է՝ նույն երգն ենք երգում, ոչ մի նորություն չկա նրանց ասածի մեջ։ Այն, որ իրենք խնդիր ունեն իրենց արխիվների հետ, դա միանշանակ է։ Տարիներ շարունակ հայտարարում են, իբր իրենց արխիվները բաց են, բայց երբ մասնագետները փորձում են ուսումնասիրել այդ նյութերը, տեսնում են 1984-85 թվականից հետո ընկած արխիվային նյութերը փակի տակ են»,-ասաց պատմագետը։

Հենց միայն դրանով Թուրքիան ապացուցում է, որ այդ տարիներին իրականացվել են ջարդեր, Համիդյան ջարդերը՝ ներառյալ 1915 թվականը։

Ինչ վերաբերում է հայկական կողմի արխիվներին, ապա գիտնականը պնդում է, դրանք միշտ բաց են եղել Երրորդ Հանրապետության շրջանում՝ անկախության ձեռքբերումից հետո։

«Այդ արխիվների ամենացցուն, ծանրակշիռ  փաստաթղթերը երեք հատորով հրապարակել է Հայաստանի ազգային արխիվը՝ Ամատունի Վիրաբյանի գլխավորությամբ, այնտեղ Վանի, Բիթլիսի ու Էրզրումի բնակչության տեղահանության ու կոտորածների մանրամասներն են ներկայացվում հականե և հավանե, գաղթի ժամանակ փրկվածների, այդ թվում մանուկների ու ծերերի վկայություններն են, որոնք նույնիսկ Վանի, Էրզրումի բարբառներով թղթին են հանձնվել»,-ասաց նա։

Նա նշեց, որ այդ նյութերը մեկ հատորով հրատարկվել են թուրքերեն, ռուսերեն, նաև անգլերեն։

«Դրանք կան, թող մարդիկ ուսումնասիրեն, եթե որևէ փաստ կասկածի տակ առնեն, թող հայտարարեն՝ իրենք իրենց պնդումներում ճիշտ են։ Մենք բացարձակապես փակ արխիվներ չունենք, թող գան ուսումնասիրեն, ես որպես պատմության ինստիտուտի տնօրեն, համոզված եմ նաև Ազգային արխիվի տնօրեն Ամատոնի Վիրաբյանն էլ իր կողմից կարող է նման հավաստիացումներ տալ, որ թուրք ուսումնասիրողների համար որևէ փաստաթղթի հետ կապված որևէ արգելք չի լինելու»,-նշեց նա։

Ապրիլի 24-ին Էրդողանը  ցավակցական ուղերձ էր հղել  Պոլսո Հայոց պատրիարքի ընդհանուր փոխանորդ Արամ արքեպիսկոպոս Աթեշյանին ու 1915 թվականին զոհված հայերի ժառանգներին։ Շատերը սա առաջընթաց են համարում։ Պատմության ինստիտուտի տնօրենը խորհուրդ է տալիս միամիտ չգտնվել։

«Պոլսահայ շրջանակներում, հատկապես Աթեշյանի շրջապատում կան մարդիկ, որոնք ասում են, ի տարբերություն թուրքական նախկին իշխանությունների, այս մեկը գոնե խոսում է 1915-1916  թվականների ողբերգության մասին, գոնե ընդունում է, որ դա ողբերգություն է։ Բայց սա վտանագավոր է,  քանի որ ողբերգություն ասվածի տակ հասկացվում է և հայ, և թուրք ժողովուրդներին, կարծես թե ողբերգությունը պատել էր երկուսին էլ, և այստեղ ոճրագործն ու զոհը դրվում են նույն հարթության վրա։ Արդեն մի քանի տարի է, որ Էրդողանը նման ուղեր է հղում, ու տպավորություն է, որ նա զղջում է այդ ամենի համար, բայց միաժամանակ ենթատեքստով հասկացնում, որ հայերն էլ պետք է զղջան թուրքերի նկատմամաբ ջարդեր կազմակերպելու համար»,-մանրամասնեց նա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:26
Թարգմանվել է Շառլ Ազնավուրի «Կյանքից կառչած» գիրքը
ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկի աջակցությամբ newmag ընկերությունը թարգմանել և հրատարակել է Շառլ Ազնավուրի «Կյանքից կառչած» գիրքը: Այն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Beeline-ի և Թումոյի համատեղ նախագծի շրջանակում մեկնարկել է առաջին դասընթացը
Մայիսի 20-ին Հայաստանում Beeline-ի և Թումո ստեղծարար տեխնոլգիաների կենտրոնի հետ համագործակցության շրջանակներում Թումո Երևանում մեկնարկել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Արմեն Աշոտյան. Ինչպես իշխանական ագիտպրոպը մեկնաբանեց Սվիտալսկու խոսքերը
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանն անդրադարձել է Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկու հայտարարություններին ու դրանց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:02
Թատերականի ուսանողները բոյկոտում են ռեկտորի ընտրությունները
Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում ուսանողները ինստիտուտի շենքի ներսում բողոքի ակցիա են իրականացնում, բոյկոտում են ռեկտորի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Իտալիայում տուրիստական ավտոբուսի վթարի հետևանքով ՀՀ քաղաքացիներ են տուժել. դեսպանատուն
Իտալիայում Հայաստանի դեպանությունից հայտնում են, որ այսօր առավոտյան Իտալիայի Սիենա-Ֆլորենցիա ավտոմայրուղում տուրիստական ավտոբուսի վթարի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Երևանի ավագանու նիստ. «Գնացեք «Հայոց պատմություն» կարդացեք»
Քննարկվում էր Երևանի Մովսես Խորենացու փողոցի, Մեսրոպ Մաշտոցի պողոտայի, Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցի անվանափոխության հարցը, ավելացնել «սուրբ» բառը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Իտալիայում զբոսաշրջիկներ տեղափոխող ավտոբուս է շրջվել
Այսօր Իտալիայում ռուս զբոսաշրջիկներով ավտոբուս է վթարի ենթարկվել, որի հետևանքով զոհվել է մեկ մարդ։ Այս մասին հայտնում է Ինտերֆաքսը։ Վթարի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Լիլիթ Արզումանյանը՝ Թատերական ինստիտուտի ռեկտոր
Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում այսօր կայացած խորհրդի նիստի ընթացքում կայացել է ռեկտորի ընտրությունը: Panorama.am-ը ԵԹԿՊԻ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:25
ԱԱԾ-ն՝ Բագրատաշեն մաքսակետում ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ
Ազգային անվտանգության ծառայությունը պարզաբանում է տարածել Բագրատաշեն մաքսակետում ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ ահազանգած առևտրականների կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
16:13
Խոսենք փաստերով. Էլինար Վարդանյան
Էլինար Վարդանյան «Այլընտրանքային նախագծեր խումբ» «Չնայած քաղաքական ամենաբարձր մակարդակով հայտարարվել է, որ կոռուպցիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Կարեն Քոչարյան. Հո՞ հեքիաթ չէ, ռեալ կյանք ենք ապրում բավականին վտանգավոր շրջանում
«Կարծում եմ՝ չկա Հայաստանում որևէ քաղաքացի, որը հավատում է Հայաստանի դատական համակարգին»,- լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց PR...
Աղբյուր` Panorama.am
15:51
Հայկ Ալումյանը մեկ ճիշտ բան կարող է անել՝ գնա անուն փոխի. Հայկ Սարգսյան
Ազգային ժողովում այսօր լրագրողների հետ զրույցում ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Հայկ Սարգսյանն անդրադառնալով վարչապետ Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:40
Փաշինյանը քննարկում է՝ ինչպե՞ս ճիշտ ծախսել 45 մլրդ դրամը
Պետական բյուջեի եկամտային մասի շուրջ 62 մլրդ դրամի գերակատարում են սպասում
Աղբյուր` Panorama.am
15:20
Ցանկության դեպքում Փաշինյանը Հանրապետության հրապարակը նորից կլցնի. Ալեն Սիմոնյան
«Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Ալեն Սիմոնյանն այն կարծիքն չէ, թե վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ դատարաններն արգելափակելու կոչը վատ է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Հանրապետության հրապարակի գունաերաժշտական շատրվանների ժամանակացույցում կկատարվեն փոփոխություններ
Մայիսի 28-ից Հանրապետության հրապարակի գունաերաժշտական շատրվանների ժամանակացույցում կկատարվեն փոփոխություններ: Քաղաքապետարանից հայտնում են,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:07
Արմեն Սարգսյանը կմասնակցի Եվրասիական մեդիա ֆորումին
Ղազախստանի նախագահի հրավերով
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Ազնավուրի 95-ամյակին նվիրված համերգը կկայանա, խնդիրները վերացված են
«Իրավունք ունեինք համերգը չեղյալ հայտարարելու...»
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Բռնապետական նկրտումներ
կիսապատերազմական վիճակում գտնվող երկրի ղեկավարը, ով ռազմական սրացման դեպքում դառնում է Գերագույն հրամանատար, առնվազն պետք է ինքն իրեն տիրապետել ու ղեկավարել կարողանա
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Նոր նշանակում՝ վարչապետի որոշմամբ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Գևորգ Մովսեսյանը նշանակվել է պետական պահպանության ծառայության պետի առաջին տեղակալ: «Ղեկավարվելով...
Աղբյուր` Panorama.am
14:42
Կաննում պարզ է դարձել, որ Քվենտին Տարանտինոն այսօր ապրող կարևորագույն ռեժիսորներից է
Կինոփառատոնում կայացել է Քվենտին Տարանտինոյի «Մի անգամ…Հոլիվուդում» ֆիլմի պրեմիերան:
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
Շառլ Ազնավուրի փարիզյան առաջին բնակարանի պատին բացվել է մեծ արտիստի հուշատախտակը
Մայիսի 22-ին լրանում է «Ազնավուր» հիմնադրամի համահիմնադիր, լեգենդար արտիստ Շառլ Ազնավուրի 95-ամյակը։  Մեծանուն արտիստի ծննդյան...
Աղբյուր` Panorama.am
14:22
Էմիլիա Քլարկը «Գահերով խաղից» առաջ լսել է Հիտլերի ելույթները
Դերասանուհի  Էմիլիա Քլարկը,  որը «Գահերի խաղը» ֆիլմում մարմնավորել է  Դեյեներիս Թարգարիենին,  Variety-ին պատմել...
Աղբյուր` Panorama.am
14:14
Բակո Սահակյան. Թանկագի՛ն Կոմանդոս, անգնահատելի է Ձեր ավանդը
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը մայիսի 22-ին շնորհավորական ուղերձ է հղել Արցախի հերոս, գեներալ-մայոր Արկադի Տեր-Թադևոսյանին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Դա շատ վատ հետևանք է ունենալու մեր տնտեսության համար. Մանե Թանդիլյան
«Դա շատ վատ հետևանք է ունենալու մեր տնտեսության համար»,- այս մասին այսօր ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովում ցեմենտի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Արթուրի կողքին շատ մարդ կա. Փայլանը մանրամասներ է ներկայացրել հանդիպումից
Նախօրեին Թուրքիայի խորհրդարանի հայ պատգամավոր Կարո Փայլանը հանդիպել էր ստամբուլահայ 13-ամյա հայ պատանի Արթուրի հետ, որը դարձել էր թուրք...
Աղբյուր` Panorama.am
13:36
Առաջին 10 խաղադաշտերը կառուցվելու են Վայոց Ձորի մարզում
Մայիսի 23-ին ՀՖՖ առաջին փոխնախագահ, գլխավոր քարտուղար Արմեն Մելիքբեկյանը կայցելի Վայոց Ձորի մարզ՝ կառուցվող փոքր խաղադաշտերի շինարարության...
Աղբյուր` Panorama.am
13:22
Ներկայանալով որպես սոցիալական ծառայության աշխատակից՝ մուտք է գործել բնակարաններ և գումարներ հափշտակել
Քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչության Աբովյանի քննչական բաժնում ավարտվել է ավազակային հարձակման դեպքի և բնակարանային...
Աղբյուր` Panorama.am
13:11
Ավագ տարիքի պատանի բռնցքամարտիկները կմասնակցեն Եվրոպայի առաջնությանը
Ավագ տարիքի պատանիների բռնցքամարտի Հայաստանի հավաքականն ավագ մարզիչ Արտյոմ Սիմոնյանի և մարզիչ Գևորգ Կոստանյանի գլխավորությամբ այս գիշեր մեկնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:59
Փորձագետ. Երկրի տնտեսությունն իր վրա չպետք է զգա ԱԱԾ շունչը
«Մենք ունենք երևույթներ, երբ ԱԱԾ-ն փորձում է ինֆորմացիոն դաշում ինչ-որ ազդեցություն գործել,  ներդրումների դաշտ մտնել։ Այս պարագայում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

43 մլն. դրամի օգնություն ռազմական երկու համալսարաններին Միքայել Վարդանյանից
16:30 22/05/2019

43 մլն. դրամի օգնություն ռազմական երկու համալսարաններին Միքայել Վարդանյանից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}