Քաղաքական 18:47 25/04/2019 Հայաստան

Հայ պատմագետը՝ Էրդողանին. 100 տարի է, նույն երգն եք երգում

Հայաստանին  արխիվները բացելու կոչով  դիմած   Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանին Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատմության ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Մելքոնյանը հեռակա մի քանի հարց է ուղղում։ Օրինակ, ինչո՞ւ ուսումնասիրողների համար հասանելի ու մատչելի չեն  Օսմանյան Թուրքիայի Ներքին գործերի նախարարության և պետական կադաստրի արխիվի նյութերը։

«Պատասխանը շատ հասկանալի է ու պարզ, որովհետև երիտթուրքական կոմիտեի կողմից  հենց այդ նախարարությանն էր ուղղված հայերի բնակարանների հաշվառման, դրանց հասցեների կազմման  և նրանց տեղահանության ու կոտորածի ծրագիրը։ Դրանք հասանելի են միայն թուրք հետազոտողների համար»,-ընդգծեց գիտնականը։

Մելքոնյանն ասաց, դրանց ուսումնասիրողներից մեկն էլ Յուսուֆ Հալաջօղլուն է, նա ժամանակ առ ժամանակ հղում է կատարում ՆԳՆ արխիվին։

Հիշեցնենք՝ Ցեղասպանության 104-րդ տարելիցի օրը Էրդողանը հայտարարել էր. «Մենք բացել ենք մեր արխիվները: Հե՜յ Հայաստան, դու էլ ունես, դուք էլ բացեք, եթե երրորդ երկրներում կա, նրանք էլ թող բացեն»։

«Հարյուր տարի է՝ նույն երգն ենք երգում, ոչ մի նորություն չկա նրանց ասածի մեջ։ Այն, որ իրենք խնդիր ունեն իրենց արխիվների հետ, դա միանշանակ է։ Տարիներ շարունակ հայտարարում են, իբր իրենց արխիվները բաց են, բայց երբ մասնագետները փորձում են ուսումնասիրել այդ նյութերը, տեսնում են 1984-85 թվականից հետո ընկած արխիվային նյութերը փակի տակ են»,-ասաց պատմագետը։

Հենց միայն դրանով Թուրքիան ապացուցում է, որ այդ տարիներին իրականացվել են ջարդեր, Համիդյան ջարդերը՝ ներառյալ 1915 թվականը։

Ինչ վերաբերում է հայկական կողմի արխիվներին, ապա գիտնականը պնդում է, դրանք միշտ բաց են եղել Երրորդ Հանրապետության շրջանում՝ անկախության ձեռքբերումից հետո։

«Այդ արխիվների ամենացցուն, ծանրակշիռ  փաստաթղթերը երեք հատորով հրապարակել է Հայաստանի ազգային արխիվը՝ Ամատունի Վիրաբյանի գլխավորությամբ, այնտեղ Վանի, Բիթլիսի ու Էրզրումի բնակչության տեղահանության ու կոտորածների մանրամասներն են ներկայացվում հականե և հավանե, գաղթի ժամանակ փրկվածների, այդ թվում մանուկների ու ծերերի վկայություններն են, որոնք նույնիսկ Վանի, Էրզրումի բարբառներով թղթին են հանձնվել»,-ասաց նա։

Նա նշեց, որ այդ նյութերը մեկ հատորով հրատարկվել են թուրքերեն, ռուսերեն, նաև անգլերեն։

«Դրանք կան, թող մարդիկ ուսումնասիրեն, եթե որևէ փաստ կասկածի տակ առնեն, թող հայտարարեն՝ իրենք իրենց պնդումներում ճիշտ են։ Մենք բացարձակապես փակ արխիվներ չունենք, թող գան ուսումնասիրեն, ես որպես պատմության ինստիտուտի տնօրեն, համոզված եմ նաև Ազգային արխիվի տնօրեն Ամատոնի Վիրաբյանն էլ իր կողմից կարող է նման հավաստիացումներ տալ, որ թուրք ուսումնասիրողների համար որևէ փաստաթղթի հետ կապված որևէ արգելք չի լինելու»,-նշեց նա։

Ապրիլի 24-ին Էրդողանը  ցավակցական ուղերձ էր հղել  Պոլսո Հայոց պատրիարքի ընդհանուր փոխանորդ Արամ արքեպիսկոպոս Աթեշյանին ու 1915 թվականին զոհված հայերի ժառանգներին։ Շատերը սա առաջընթաց են համարում։ Պատմության ինստիտուտի տնօրենը խորհուրդ է տալիս միամիտ չգտնվել։

«Պոլսահայ շրջանակներում, հատկապես Աթեշյանի շրջապատում կան մարդիկ, որոնք ասում են, ի տարբերություն թուրքական նախկին իշխանությունների, այս մեկը գոնե խոսում է 1915-1916  թվականների ողբերգության մասին, գոնե ընդունում է, որ դա ողբերգություն է։ Բայց սա վտանագավոր է,  քանի որ ողբերգություն ասվածի տակ հասկացվում է և հայ, և թուրք ժողովուրդներին, կարծես թե ողբերգությունը պատել էր երկուսին էլ, և այստեղ ոճրագործն ու զոհը դրվում են նույն հարթության վրա։ Արդեն մի քանի տարի է, որ Էրդողանը նման ուղեր է հղում, ու տպավորություն է, որ նա զղջում է այդ ամենի համար, բայց միաժամանակ ենթատեքստով հասկացնում, որ հայերն էլ պետք է զղջան թուրքերի նկատմամաբ ջարդեր կազմակերպելու համար»,-մանրամասնեց նա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:42
ԲԴԽ նիստ կհրավիրվի Նախշուն Տավարացյանի լիազորությունների դադարեցման պահանջով
Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամներ Գրիգոր Բեքմեզյանը, Հայկ Հովհաննիսյանը և Լիպարիտ Մելիքջանյանը հրավիրել են ԲԴԽ նիստ՝ ԲԴԽ անդամ Նախշուն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:32
ՄԻՊ. Քաղաքացին կարող է իրեն պատկանող գույքն ու հողամասն օտարել առանց եկամտային հարկ վճարելու
2017-2018 թվականների ընթացքում Մարդու իրավունքների պաշտպանին բողոքներ են հասցեագրվել անձնական օգտագործման գույքն օտարելու դեպքում ֆիզիկական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:23
Գեղարքունիքի մարզպետն ամաչում է, որ Բագրայանը Հայաստանի վարչապետն է եղել
Գեղարքունիքի մարզպետ Գնել Սանոսյանը հրապարակավ արձագանքել է իր նկատմամաբ քրեական գործ հարուցելու անհրաժեշտության մասին հայտարարած ՀՀ նախկին...
Աղբյուր` Panorama.am
12:11
Վահագն Վարագյանը՝ ԿԳՆ պատասխանատուներին. Ֆիքսում եմ, որ արգելակներ չունեք՝ ոչ բարոյական, ոչ էլ իրավական:
ԵՊՀ Ուսանողների հետ տարվող աշխատանքների կենտրոնի տնօրեն Վահագն Վարագյանը շարունակում է բարձրաձայնել իր նկատմամաբ իրականացվող ճնշումների ու...
Աղբյուր` Panorama.am
12:03
ՀՀ մարզերում ամենախոցելի իրավիճակում գտնվում են ամուսնալուծված կանայք
Քննարկվում է Հայաստանի տարբեր բնակավայրերում կանանց հիմնախնդիրները
Աղբյուր` Panorama.am
11:56
Վենետիկյան սառնություն
Սովորաբար, անհետևանք չեն անցնում զգացմունքային պոռթկման ազդեցության տակ գործած չկշռադատված արարքները։ Օրինակ՝ Փաշինյան Նիկոլը դեռ բազում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:42
Ֆեյսբուքում ծերացման վտանգը՝ ըստ Սամվել Մարտիրոսյանի
Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցում երեկվանից բազմաթիվ օգտատերեր FaceApp են փորձարկում, որի օգնությամբ ստանում են իրենց լուսանկարները ծեր տարիքում։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
11:34
ՊԵԿ. հայտնաբերվել է մաքսային հսկողությունից թաքցված հեռախոսների ներմուծման դեպքեր
Պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության և Բագրատաշենի մաքսային կետ-բաժնի աշխատակիցները մաքսային հսկողությունից...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
Ինքնաթիռն ընկել է բնակելի տան վրա
Չեչնիայում թեթև շարժիչով ինքնաթիռն ընկել է մասնավոր բնակելի շինության վրա: Այս մասին գրում է Gazeta-ն։ Հաղորդվում է, որ միջադեպը տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
Երկիր, որն ունի իր Վատիկանը․ բելգիական հեռուստաընկերությունը՝ Հայաստանի մասին
Բելգիական RTBF հանրային հեռուստաընկերությունն իր ծրագրերից մեկում՝ «Carte postale de l’Arménie avec Guillaume»...
Աղբյուր` Panorama.am
11:02
Աբովյանում 34-ամյա տղամարդու սպանության դեպքը բացահայտվել է
ՔԿ Կոտայքի մարզային քննչական վարչության Աբովյանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործի շրջանակներում բացահայտվել է 34-ամյա տղամարդու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
«Սանիթեք». Ոչ մեկի հետ չենք խոսում շանտաժի լեզվով
«Սանիթեք» ընկերությունը երբևէ չի հրաժարվել վճարել որևէ ենթակապալառուի, մատակարարի կամ աշխատակցի: Նման հայտարարություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
ԵՄ-ն կասեցնում է Թուրքիայի հետ բարձր մակարդակի երկխոսությունը Կիպրոսի ճգնաժամի պատճառով
Եվրամիությունը դադարեցնում է Թուրքիայի հետ երկխոսությունն ամենաբարձր մակարդակով և մի շարք սահմանափակումներ է սահմանում Անկարայի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:36
Փաշինյան. Մայքլը ուզում էր պարզել՝ ես իրականության մեջ գոյություն ունե՞մ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում պատմել է ամերիկահայ ընտանիքի հետ հանդիպման մասին։ «Երեկ ընդունել էի ԱՄՆ-ում բնակվող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:34
«Հրապարակ». Եթե վերադասավորություններ կլինեն մյուս թիմում, ենթադրվում է՝ դա կլինի կառավարող խմբակցությունում
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Որքանո՞վ եք հնարավոր համարում աշնանը պառլամենտի ներսում վերադասավորությունները՝  հարցրինք ԲՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:31
«Ժողովուրդ». ԲԴԽ գիտնական անդամները ընդդեմ Նախշուն Տավարացյանի
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Երեկ ՀՀ Բարձրագույն դատական խորհրդում նիստ է հրավիրվել, և ԲԴԽ գիտնական անդամներ Լիպարիտ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
«Փաստ». Սամվել Բաբայանի թիվ մեկ թիրախն իրականում ոչ թե Արցախի, այլ ՀՀ իշխանություններն են
«Փաստ» թերթը գրում է. «Հուլիսի 14-ին Արցախի խորհրդարանում տեղի է ունեցել Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի և Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:22
«Հրապարակ». «ՀՀ վերին էշելոններում գիտակցումը կա, որ Սյամոն ամբողջությամբ հակաօրինական դաշտում է գործում»
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ԱԺ պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովը՝ Վլադիմիր Վարդանյանի գլխավորությամբ, շաբաթ-կիրակի Արցախում էր։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:16
«Ժամանակ». Դավիթ Շահնարզարյանի այցը անմիջականորեն կապ ունի՞ պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաների այցերի հետ
«Ժամանակ» թերթը գրում է. ««Ժամանակ»-ի տեղեկություններով՝ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի, փոխվարչապետ Տիգրան...
Աղբյուր` Panorama.am
10:07
«Փաստ». ՀՀ գործող իշխանությունները կանգնած են լուրջ «դիլեմայի» առաջ
«Փաստ» թերթը գրում է. «Այն փաստը, որ ցանկացած իշխանության համար կարևորագույն բաղադրիչ է համարվում ճիշտ կադրային...
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
«Ժողովուրդ». «Հրաժարական չեմ տալիս, քանի որ կիսատ թողած գործեր ունեմ»
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Դեռևս 2019 թվականի ապրիլի 18-ից շարունակվում են կասեցված մնալ Պետական վերահսկողական ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
«Իրատես». Իշխանությունների արտաքին քաղաքականությունը ֆիասկո է գրանցում բոլոր ուղղություններով
«Իրատես» թերթը գրում է. «Իշխանությունների արտաքին քաղաքականությունը ֆիասկո է գրանցում բոլոր ուղղություններով, հատկապես...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
«Հրապարակ». Վահան Փափազյանի որդու հարսանիքի քավորը եղել է ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Օրեր առաջ Սուրբ Ղազար կղզում տեղի է ունեցել Վահան Փափազյանի (ԱԳ նախարար) որդու` Դավիթ Փափազյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:49
Մեկ օր Մալաթիա-Սեբաստիայում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. հուլիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
Ջեֆ Բեզոսը ներկայացել է նոր ընկերուհու հետ
Amazon ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն Ջեֆ Բեզոսին նկատել են  Ուիմբլդոնի տղամարդկանց եզրափակչի խաղին նոր ընկերուհու՝ հեռուստահաղորդավար...
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
Խաչատուրյան քույրերի փաստաբանը հայտնել է ցուցմունքները կեղծելու մասին
Խաչատուրյան քույրերից մեկի փաստաբանը հայտարարել է այն մասին, որ իրենց հոր սպանության գործով քույրերի ցուցմունքները հնարավոր է հարցաքննության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:14
«Fitch Ratings» վարկանիշային գործակալությունը իջեցրել է Թուրքիայի վարկանիշը
Ամերիկյան «Fitch Ratings» վարկանիշային գործակալությունը նվազեցրել է Թուրքիայի վարկանիշը։ Այս մասին տեղեկանում ենք Էրմենիհաբերից։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:02
Մատենադարանում ցուցադրվում են հայերեն հնատիպ գրքեր
Մատենադարանի հնատիպ գրքերի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 90 անուն միօրինակ գրքեր, որոնք եզակի օրինակ են Հայաստանում:
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Բուրգերը սպասում են զբոսաշրջիկներին
Եգիպտոսի իշխանություններն այցելության համար բացել են հնագույն բուրգերը, որոնք գտնվում են մայրաքաղաք Կահիրեից ոչ հեռու։ Եվրանյուզի հաղորդմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Հալեպի Հայ ծերանոցին և զինվորական հոսպիտալին փոխանցվել են բժշկական և առողջապահական պարագաններ
Հալեպի Հայ ծերանոցին և զինվորական հոսպիտալին բժշկական և առողջապահական պարագանների անհատույց տրամադրման վերաբերյալ
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Կխնդրեի, որ մեր կլասիկ պատգամավորը մինչև լայվ մտնելը զանգեր մեզ. Ռևազյանը՝ Մարուքյանին
13:47 15/07/2019

Կխնդրեի, որ մեր կլասիկ պատգամավորը մինչև լայվ մտնելը զանգեր մեզ. Ռևազյանը՝ Մարուքյանին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}