Տնտեսություն 19:53 28/03/2020 Հայաստան

Հիվանդության պատճառով Սևանա լճում խեցգետնի քանակը կտրուկ նվազել է.մասնագետ

Խեցգետինը համարվում է  լճի սանիտար: Նրանք մաքրում են լիճը օրգանանական նյութերից: Որքան շատ է խեցգետնի պաշարը լճում, այդքան մաքուր է ջուրը և հակառակը:  Գուցե սա է  նաև պատճառներից մեկը, որ վերջին  տարիների ընթացքում  Սևանա լճի աղտոտվածությունն անհամեմատ նկատելի է,  քանի որ նույն ժամանակահատվածում  լճում խեցգետնի քանակի կտրուկ անկում է նկատվել:

Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ  Սևանա լճում  2019թ.-ին  2018-ի համեմատությամբ  խեցգետնի պաշարները կրճատվել են 11 անգամ: Այսինքն՝  լճում ունենք  խեցգետնի պաշարների  խզում, ինչը հուշում է, որ  արդյունահանման ամբողջովին արգելման անհրաժեշտության մասին: Այս մասին փաստում են գիտական հետազոտությունները:  Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հիդրոէկոլոգիայի և ձկնաբանության ինստիտուտի   տվյալներով,  վերջին տարիների կտրվածքով Սևանա լճում  ուսումնասիրության արդյունքների դինամիկան  ունի հետևյալ պատկերը.

2014 թվանին խեցգետնի արդյունագործական ընդհանուր պաշարը կազմել է 2920տ,որից թույլատրվել է որսալ 730 տ:

2015թվականին ՝4000տ, համապատասխանաբար թույլատրվել է  750տ:

2016 թ.-ին արդյունագործական պաշարը կազմել է  4580տ, որից 1100տ-ն որսի նպատակով:

2017թ-ին ՝ 2600 տ, որից թույլատրելի է որսի համար 500տ :

2018թ.- ին՝  2300տ, որից թույլատրվել է որսալ  350տ :

Իսկ ահա 2019թ-ին խեցգետնի արդյունագործական ընդհանուր պաշարը կազմել է ընդհամենը 200  տոննա, որսի համար թույտրելի պաշար չկա:

-Հատկանշական է, որ Սևանա լճում  խեցգետնի պաշարների կտրուկ անկումը պայմանավորված է ոչ միայն գերորսով, այլև վերջին երկու տարիների ընթացքում տարածված հիվանդությամբ,- ասում է Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հիդրոէկոլոգիայի և ձկնաբանության ինստիտուտի տնօրեն Էվելինա Ղուկասյանը :

«Մեր կողմից  տրված առաջարկությունների մեջ գրված է,որ այս տարի չիրականացնել  խեցգետնի որս:  Բացի այն, որ տեղի է ունեցել գերորս, խեցգետնի  շրջանում տարածված է նաև հիվանդություն, որի պատճառով  պոպուլիացիան 2019թ.-ին  կրճատվել է մոտ 11  անգամ: Այդ հիվանդությունը հիմնականում աղտոտվածության  հետևանքով է առաջանում: Նախնական ախտորոշմամբ՝ ժանգային հիվանդություն է, երբ խեցգետնի վրա վերքեր են առաջանում ՝ սև այրվածքների տեսքով, ինչն էլ դառնում է խեցգետնի մահացության պատճառ»,- ասաց Ղուկասյանը:


2020 թվականի  ուսումնասիրությունների արդյունքները դեռ ամփոփված չեն, սակայն մասնագետը փաստում է, որ հիվանդությունը դեռ առկա է , քանի որ հետազոտությունների ընթացքում կրկին հանդիպել են հիվանդ առանձնյակների: Մեր դիտարկմանը ,թե արդյո՞ք այն վտանգավոր է մարդու համար,  Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հիդրոէկոլոգիայի և ձկնաբուծության ինստիտուտի տնօրենը պատասխանեց. «Դեռ պարզ չէ մարդուն փոխանցվում է,թե ՝ոչ: Քանի որ խեցգետինը կենդանի վիճակում են գցում եռացող ջրի մեջ, կարող են տեսնել կենդանու վրա առկա են վերքեր,թե ոչ:  Բոլոր դեպքերում ցանկալի չէ հիվանդ կենդանու մսի օգտագործումը»:

Հարկ է նշել, որ Սևանա լճի այսպես ասած «ծաղկման»   գործընթացը ևս սկսել է 2018 թվականից: Արդյոք խեցգետնի շրջանում տարածված հիվանդությունը փոխկապակցված է Սևանա լճի «ծաղկման»  պրոցեսի  հետ: Մասնագետը   ոչինչ չբացառեց:

«Ոչ մի բան բացառված չէ, քանի որ  սնկային  հիվանդություները հանդիպում են այն լճերում, որոնք աղտոտված են օրգանական նյութերով: Իսկ մեր լճում օրգանական աղտոտվածությունը շատ մեծ է, Գեղարքունիքի մարզի ողջ   կոյուղահոսքերը լցվում են Սևանա լիճ : Այսինքն՝ աղտոտված ջուրը  հիվանդության առաջացման  պատճառ  կարող է լինել»,-ասաց Ղուկասյանը:

Մասնագետն  անդրադարձավ նաև  դատախազության ներկայացրած  Սևանա լճից խեցգետնի արդյունագործական որսի և արտահանման ոլորտում հայտնաբերած  չարաշահումներին: Համաձայն որի ՝   2016թ.-ին «Բնական կենդանական պաշարների օգտագործման» պայմանագրեր կնքած թվով 4 ընկերություններ դիմել են Նախարարություն, որպեսզի ստանան դեռևս 2015թ.-ին որսված և չարտահանված կենդանի խեցգետինը 2017թ.-ի ընթացքում արտահանելու համաձայնություն: Այդ շրջանակում բնապահպանության նախարարության բնապահպանական պետական տեսչությունը կատարել է ուսումնասիրություն, ըստ որի այդ 4 ՍՊԸ-ներում առկա է  2015թ. որսված ու չիրացված ընդհանուր 325տ. Խեցգետին:  Դատախազության ուսումնասիություններով,   խեցգետնի արտահանման ծավալներն արդեն իսկ գերազանցել են նրանց տրված որսի թույլտվությունները:

Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հիդրոէկոլոգիայի և ձկնաբանության ինստիտուտի տնօրեն Էվելինա Ղուկասյանը   նշեց, որ իսկապես մանրամասն  փորձաքննության կարիք կա, քանի որ երկու տարի խեցգետին պահելը դյուրին գործ չէ:

«Խիստ կասկածում եմ, որ ընկերությունները կարողանային  երկու տարի պահել խեցգետինը:  Եթե նրանք պահել են բետոնապատ տարածքում, ապա խեցգետինները  հազիվ թե կարողանային երկու տարի դիմանալ, քանի որ նրանց կորուստն այնքան մեծ է լինում, որ պարզապես  շահութաբեր չէր լինի : Խիտ և փակ տարածքներում կենդանիները սկսում են  հոշոտել և ոչնչացնել միմյաց, այս դեպքում խոսքը գնում է  60-70 տոկոս կորստի մասին»,-ընդգծեց Ղուկասյանը:
 
Այսուհանդերձ, այսօր ևս չկա խեցգետնի որսի արգելք: Այսինքն ՝ եթե օրինակ սիգ ձկնատեսակի համար ժամանակ առ ժամանակ սահմանվում է արգելք, ապա խեցգետնի համար նման որոշում չկա:  Հետևանքն էլ այն է,որ  այսօր Սևանա լճի «սանիտարը» հայտնվել է ոչնչացման վտանգի տակ:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:43
Ռուբեն Մխիթարյան. Հայտարարեք խիստ կարանտին
«Տղեք, ուշքի եկեք: Հենց սկզբից այնպես չեք արել, որ երկիրը իրոք փակվեր տանը գոնե 15 օր, լավ, բոլորը ամեն ինչ հասկանում են, բայց հիմա գոնե խելքի եկեք»։
Աղբյուր` Panorama.am
15:39
Վարչապետը հանձնարարել է խստագույնս վերահսկել պարետատան սահմանած կանոնների պահպանումը
Այսօր տեղի է ունեցել Հայաստանի Հանրապետությունում կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելող աշխատանքները համակարգող հանձնաժողովի հերթական նիստը, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:35
Արման Սաղաթելյան. Փակեք երկիրը
Հասարակական-քաղաքական գործիչ Արման Սաղաթելյանը ֆեյսբուքյան էջում գրել է. «Ես առաջիններից էի, ով հրապարակավ կոչ էր անում փակել Իրանի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:28
Թումանյանից մինչև Օձունի խաչմերուկ ճանապարհը ժամանակավորապես փակ է լինելու
Վանաձոր-Ալավերդի-Վրաստանի սահման (Մ6) միջպետական ավտոճանապարհին ժայռապայթեցման և քարաթափման աշխատանքների նպատակով հունիսի 3-ին‚...
Աղբյուր` Panorama.am
15:22
Գյուղացիները դեմ են «Մեյմանդարի» շուկան փակելուն
«Քեզ ընտրեցինք, բերեցինք, սարքեցինք վարչապետ, դու էլ մեզ համար մի բան արա»,- ասում են գյուղացիները։
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Զելենսկու կուսակցությունից կոչ են անում պաշտոնից հեռացնել Արսեն Ավակովին
Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի անդամ, նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու «Ժողովրդի ծառա» կուսակցությունից Եվգենի Շևչենկոն կոչ է արել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:09
Կորոնավիրուսից մահացած անձանց տվյալների հրապարակումը՝ սաբոտաժի, արտահոսքի ու հաքերային հարձակման արանքում
Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցում հրապարակվել են կորոնավիրուսից մահացած անձանց անունները։ Գրում է «Հրապարակ»-ը՝ չմասնավորեցնելով աղբյուրը։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Իրանում մեկ օրում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվն ավելացել է 3.117-ով
Իրանում նախորդ մեկ օրվա ընթացքում կորոնավիրուսի վարակակիրների թիվն ավելացել է 3.117-ով։ Երկրում վարակակիրների ընդհանուր թիվը դարձել է 157.562։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Հունիսի 5-ին տեսանելի կլինի լուսնի կիսաստվերային խավարումը
Հունիսի 5-ի ուշ երեկոյան կարելի է ականատես լինել Լուսնի կիսաստվերային խավարման։ Խավարումը տեսանելի կլինի Հայաստանում, Եվրոպական շատ երկներում,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Թուրքիայի նախագահի որդուն ծաղրող ռեփերը ձերբակալվել է
Ռոտա անունով հայտնի թուրք ռեփեր Բուլութ Ալփմանը, ձերբակալվել է այն բանից հետո, երբ հրապարակվել է վերջինիս տեսահոլովակը, որում  նա ծաղրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
Նոր Նորքում հրազենի գործադրմամբ սպանություն կատարած տղամարդը ներկայացել է ոստիկանություն
Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության և Նոր Նորքի բաժինների ծառայողների համատեղ ձեռնարկած օպերատիվ-հետախուզական...
Աղբյուր` Panorama.am
14:32
Խթանվում է արժեթղթերի շուկան
«Արժութային կարգավորման և արժութային վերահսկողության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքի նախագիծը...
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Լոս Անջելես-Ամստերդամ-Մինսկ-Երևան երթուղիով Երևան են վերադարփել ՀՀ 214 քաղաքացիներ
Մայիսի 30-ին LAX օդակայանից Լոս Անջելես-Ամստերդամ-Մինսկ-Երևան երթուղու միջոցով Երևան է ժամանել ՀՀ  70 քաղաքացի։ Կազմակերպական հարցերում ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:08
Ինչո՞ւ պետք է քաղաքացին երաշխավորված ավանդների փոխարեն պարտատոմս գնի. Ջուլֆալակյան
«Ինչո՞վ պետք է քաղաքացին շահագրգռված լինի, որ երաշխավորված ավանդների փոխարեն պարտատոմս գնի»,- խորհրդարանում նման հարց հնչեցրեց ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Դեռ հստակ հնարավոր չէ ասել՝ Սևանից հավելյալ ջրառի անհրաժեշտություն կլինի, թե ոչ.Ղափլանյան
«Տարվա կտրվածքով առաջին եռամսյակում ունեցանք տեղումների զգալի նվազում, նախարարությունը կառավարությանը ներկայացրեց նախագիծ, որով այս տարի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Ֆլորիդայում շերիֆը բնակիչներին հորդորում է գնդակահարել իրենց տներ ներխուժած թալանչիներին
ԱՄՆ Ֆլորիդայի նահանգի Փոլկ շրջանի շերիֆ Գրեյդի Ջուդը մարդկանց խորհուրդ է տվել կրակել ցանկացած թալանչիների վրա, որոնք կփորձեն ներխուժել իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
ՀԿԵ-ն վերսկսում է Երևան-Գյումրի-Երևան արագընթաց էլեկտրագնացքի աշխատանքը
Հունիսի 5-ից «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերությունը վերսկսում է Երևան-Գյումրի-Երևան միջքաղաքային էքսպրես էլեկտրագնացքների...
Աղբյուր` Panorama.am
13:28
Միջոցառումներ չիրականացնելու դեպքում Սևանա լիճը կարող ենք կորցնել. փոխնախարար
«Սևանա լճում արդեն արձանագվել է ֆոսֆորի քանակության որոշակի սպառում, ինչը, ըստ մասնագետների, վկայում է այն մասին, որ արդեն սկսվել է ցիանո...
Աղբյուր` Panorama.am
13:22
Ոչ ոք չի ասում՝ «ականջներդ կկտրեմ», եթե փողդ չբերես դնես բանկում. Բագրատյան
«Օրենքը որևէ կապ չունի ներդրումների հետ»,- խորհրդարանում ասաց ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Սերգեյ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Լուկաշենկոյի հետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր հեռախոսազրույց է ունեցել Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հետ՝ վերջինիս նախաձեռնությամբ: Վարչապետի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
Իսպանիայում ամիսներ ի վեր առաջին անգամ կորոնավիրուսային մահ չի գրանցվել
Մարտի սկզբից ի վեր առաջին անգամ Իսպանիայում վերջին 24 ժամվա ընթացքում կորոնավիրուսից մահվան դեպքեր չեն գրանցվել։ Այս մասին, The Local-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Բանկերում 3 տրիլիոնի չափ գումար կա՝ որպես ավանդ. Մելքումյան
«Առաջարկում ենք երաշխավորվող դրամական ավանդների շեմը դարձնել 16 մլն, իսկ արտարժույթի դեպքում՝ 7 մլն»,- խորհրդարանում ասաց ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:53
Բուֆոնը բանակցություններ է վարում «Յուվենտուսի» հետ պայմանագրի շուրջ
Դարպասապահ Ջանլուիջի Բուֆոնը բանակցում է Թուրինի «Յուվենտուս»-ի հետ պայմանագրի շուրջ, փոխանցում է «Գազետա.ռու»-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:42
ՀՀ-ում Իտալիայի դեսպան․Այս փորձությունը կհաղթահարեք' զինված ձեր բուժանձնակազմի ինքնազոհությամբ և ձեր տոկունությամբ
Այսօր նշվում է Իտալիայի Հանրապետության ազգային տոնը, որի առիթով ուղերձ է հղել Հայաստանում Իտալիայի դեսպանը
Աղբյուր` Panorama.am
12:36
ՌԴ-ից Արցախ ժամանած երեք քաղաքացու մոտ հաստատվել է կորոնավիրուս
Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարարության փոխանցմամբ՝ նոր կորոնավիրուսի վարակը հաստատվել է ևս 3 քաղաքացու մոտ, ովքեր ժամանել են...
Աղբյուր` Panorama.am
12:33
Ինչո՞ւ է նվազում կորոնավիրուսից ապաքինվածների թիվը
Հիվանդությունների կանխարգելման ու վերահսկման ազգային կենտրոնի՝ կորոնավիրուսից ապաքինվածների վերաբերյալ հրապարակած տվյալները մտահոգիչ են։ Դրանք...
Աղբյուր` Panorama.am
12:26
Միքայել Վարդանյանը 93 մլն դրամ է նվիրաբերել Երևանի նպաստառու ընտանիքների, հաշմանդամություն ունեցող բոլոր 468 երեխաներին
Երեխաների պաշտպանության միջազգային օրվա առիթով, բարերար Միքայել Վարդանյանը 93 մլն դրամի օգնություն է տրամադրել Երևան քաղաքում բնակվող,...
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Բանկային ծուղակների միջոցով քաղաքացիների համար 5 մլրդ դրամի խնդիր են առաջացնում. Բագրատյան
«Կանոնակարգում եք մի ոլորտ, որն արդեն կանոնակարգված է: Փորձում եք հավասարակշռություն ստեղծել, բայց այս նախագիծն այն չի անում»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
12:05
«Թովմասյան» հիմնադրամը ձեռք կբերի բժշկական սարքավորումներ՝ COVID-19 դեմ պայքարին աջակցելու համար
Թովմասյան բարեգործական հիմնադրամի կողմից իրականացվող բարեգործական միջոցառումների շրջանակներում նախատեսվում է ձեռք բերել ստորև թվարկված բժշկական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Հայաստանում մարդը պետք է լավ ապրի, սա է իմ երազանքը
18:36 30/05/2020

Արթուր Վանեցյան. Հայաստանում մարդը պետք է լավ ապրի, սա է իմ երազանքը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}