Քաղաքական 11:17 28/04/2021 Աշխարհում

Հարութ Սասունյան. Վերջապե՛ս, Բայդենը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը… Ո՞րն է հաջորդ քայլը

Նախագահ Ռեյգանի կողմից նախագահական հռչակագրում Հայոց ցեղասպանության հիշատակումից քառասուն տարի անց, մինչ Միացյալ Նահանգները խուսափում էր այդ խնդրից, նախագահ Բայդենը օգտագործեց Հայոց ցեղասպանություն եզրույթը՝ չնայած Թուրքիայի Հանրապետության ժխտողական ղեկավարների կողմից Միացյալ Նահանգների կառավարությանը պարտադրված «բերան փակելու» քաղաքականությանը․․․  Առավել,  Բայդենն իր «Հայոց հիշատակի օրվա ուղերձում» ցեղասպանություն բառն օգտագործեց ոչ թե մեկ, այլ երկու անգամ։

Անցյալ տարի, երբ Բայդենը նախագահի թեկնածու էր, խոստացավ ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: Բայց քանի որ ամերիկահայերը բազմիցս խաբվել են նախորդ նախագահների կողմից, որոնք չէին կատարել իրենց նախընտրական խոստումները, նրանք զգուշավոր լավատեսությամբ էին վերաբերվում Բայդենի հանձնառությանը:

Նույնիսկ եթե Միացյալ Նահանգները բազմիցս ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը՝ սկսած 1951 թվականից, երբ ԱՄՆ կառավարությունը պաշտոնական փաստաթուղթ ներկայացրեց Համաշխարհային դատարան․ Ներկայացուցիչների պալատը երեք բանաձև ընդունեց 1975, 1984 և 2019 թվականներին․ ԱՄՆ Սենատը միաձայն բանաձև ընդունեց 2019 թվականին, և Ռեյգանը նախագահական հռչակագիր հրապարակեց 1981 թ․ ապրիլի 22-ին, նախագահ Բայդենի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը լուրջ առաջընթաց է`մի քանի դրական հետևանքներով․

1)    Քանի որ 1.5 միլիոն հայերի զանգվածային սպանությունը շատ զգացմունքային հարց է, Հայոց ցեղասպանության զոհերի հետնորդները գոհունակության խոր զգացում ունեցան, որ իրենց նախնիների կրած ցեղասպանությունը պաշտոնապես և ճշմարտորեն ընդունվում է Միացյալ Նահանգների նախագահի կողմից:

2)    Ամերիկայի նախագահի այս ամենավերջին և հեղինակավոր խոստովանությունը ԱՄՆ դատարաններին հնարավորություն կտա շարունակել հայերի ներկայացրած հայցերը՝ ցեղասպանության դարաշրջանի պահանջների վերաբերյալ Թուրքիայի կառավարությունից: Նախկինում դաշնային դատավորները մերժում էին նման դատավարությունները և պնդում  (սխալ կերպով), որ քանի որ ԱՄՆ կառավարությունը չի ընդունել Հայոց ցեղասպանությունը, Կալիֆորնիան և այլ առանձին նահանգներ չեն կարող օրենքներ ընդունել, որոնք թույլ են տալիս այս դատական գործերը շարունակել:

Այնուամենայնիվ, եթե դատարանները որոշեն, որ Բայդենի ուղերձը բավարար չէ նման դատական հայցեր հարուցելու թույլտվության համար, ապա ամերիկահայերը պարտավոր են ներկայացնել  օրենքի առաջարկ, այլ ոչ թե հիշատակման բանաձև, որը պետք է ընդունվի Կոնգրեսի երկու պալատների և ստորագրվի նախագահի կողմից: Սա պիտի լինի վերջին խոսքը Թուրքիայի դեմ դատական հայցեր ներկայացնելու իրավական պահանջների կատարման համար:

3)    Քանի որ Միացյալ Նահանգները գերտերություն է, նախագահի հայտարարությունները մեծ ազդեցություն ունեն այլ երկրների, մասնավորապես՝ Մեծ Բրիտանիայի, Ավստրալիայի և Իսրայելի վրա: Ուստի սպասվում է, որ մի քանի երկրներ կհետևեն նրա օրինակին՝ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում:

4)    Բայդենի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը տեղի ունեցավ հայերի համար հատկապես դժվար ժամանակաշրջանում՝ անցած աշնանը Ադրբեջանի, Թուրքիայի և իսլամական ջիհադիստական վարձկանների մասնակցությամբ արցախյան պատերազմում տեղի ունեցած աղետալի պարտությունից հետո: Նախագահ Բայդենի ապրիլքսանչորսյան ուղերձը կբարձրացնի հայերի ոգին և կարող է ստեղծել համաշխարհային տերությունների բարի կամքի մթնոլորտ՝ կապված Արցախի կարգավիճակի և նրա բնակչության պաշտպանության խնդրի արդարացի լուծման համար:

5)    Ցեղասպանության ճանաչման համար մղվող պայքարը նաև քաղաքական պայքար է մի կողմից այդ զանգվածային հանցագործությունն իրականացրած երկրի, մյուս կողմից՝ զոհերի ժառանգների կողմից: Թուրքիայի կառավարությունը, անցած տարիների նման, արեց հնարավոր ամեն ինչ, որպեսզի Միացյալ Նահանգները չճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը:

Թուրքիան միլիոնավոր դոլարներ վճարեց ամերիկյան լոբբիստական կազմակերպություններին` ցեղասպանությունը ժխտելու համար, ճնշում գործադրեց և սպառնաց Միացյալ Նահանգներին սարսափելի հետևանքներով, եթե վերջինս ճանաչի ցեղասպանությունը:

Այնուամենայնիվ, Թուրքիային հասցվեց շռնդալից քաղաքական հարված: Թուրքիայի ամբարտավան նախագահին, որը կարծում է, թե ոչ մի երկիր չի կարող դեմ գնալ իր ցանկություններին, ԱՄՆ նախագահը խստորեն իր տեղը դրեց: Համոզված եմ, որ Էրդողանը անքուն գիշեր է անցկացրել, երբ Բայդենը ապրիլի 23-ին զանգահարել է նրան՝ տեղեկացնելով Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու իր որոշման մասին։ Հուսանք, որ նվաստացած Էրդողանը հասկացավ՝ աշխարհը չի պտտվում Թուրքիայի շուրջ:

Այժմ տեսնենք, թե Թուրքիայի կառավարությունը ինչպես կարող է հակադարձել։ Արդյոք ժամանակավորապես հե՞տ կկանչի իր դեսպանին Վաշինգտոնից, կսպառնա՞ դադարեցնել առևտրային կապերը, թե՞ կարգելափակի ԱՄՆ կառավարության կողմից Ինջիրլիքի ավիաբազայի օգտագործումը։

Հուսով եմ, որ Էրդողանը կանի այս բոլոր քայլերը և շատ ավելին: Նման գործողություններով Թուրքիան կխորացնի ԱՄՆ-Թուրքիա հարաբերությունները, կապահովի Հայոց ցեղասպանության հանրայնացումն ամբողջ աշխարհում և իր ձախողված տնտեսությունը կտանի սնանկության: Դա կարող է հանգեցնել ներքին իրարանցման և Էրդողանին նախագահականից վերջնականապես հեռացնելուն հաջորդ ընտրությունների ժամանակ, եթե ոչ ավելի շուտ:

Հետաքրքիրն այն է, որ Էրդողանը ապրիլի 26-ի ուշ գիշերը թուրք ժողովրդի առջև երկար ելույթ ունենալով, Հայոց   ցեղասպանության մասին իր սովորական ստերից բացի, չհամարձակվեց հայտարարել ԱՄՆ-ի դեմ որևէ գործողության մասին՝ ի պատասխան Բայդենի ապրիլքսանչորսյան ուղերձի: Այսպիսով, Էրդողանը ցուցադրեց իր բացարձակ նվաստացումն ու անզորությունը։

Չկարողանալով պարտադրել Միացյալ Նահանգներին՝ հրաժարվել ցեղասպանությունը ճանաչելու իր ծրագրերից, Թուրքիայի ղեկավարներն այժմ դիմում են իրենց սովորական հնարքներին՝ հայտարարելով, որ Միացյալ Նահանգների ճանաչումը ոչինչ չի նշանակում: Եթե դա ոչինչ չէր նշանակում, ինչո՞ւ էր Թուրքիան միլիոնավոր դոլարներ ծախսում լոբբիստների վրա մի քանի տասնամյակ և ճնշում գործադրում ԱՄՆ կառավարության վրա՝ սպառնալով սարսափելի հետևանքներով։

Ավելի քան մեկ դար շարունակ ստերն ու ժխտումները շարունակելու փոխարեն, շատ ավելի լավ կլինի, որ Թուրքիան պարզապես ընդունի իր նախորդների ոճրագործությունները, ներողություն խնդրի և փոխհատուցի հայ ժողովրդին հասցված ահռելի վնասների համար: Թուրքիան լավ կանի հետևի Գերմանիայի օրինակին՝ Հոլոքոստից հետո։ Գերմանիան ներողություն խնդրեց Հիտլերի զանգվածային հանցագործությունների համար, հուշարձաններ կանգնեցրեց Հոլոքոստի զոհերի համար և միլիարդավոր դոլարներ փոխհատուցեց: Սա այն է, ինչ անում է քաղաքակիրթ մի ժողովուրդ, երբ իր ղեկավարները ծանր հանցագործություն են գործում։

Միևնույն ժամանակ, Սփյուռքի և Հայաստանի հայերը պետք է հետապնդեն իրենց պահանջները օրինական ճանապարհներով՝ բազմաթիվ դատական հայցեր ներկայացնելով ընդդեմ Թուրքիայի՝ տարբեր երկրների դատարաններում և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում՝ պահանջելով վերականգնել ցեղասպանության պատճառած վնասները: Մյուս կողմից, Հայաստանի կառավարությունը պետք է Թուրքիային տանի Համաշխարհային դատարան, որտեղ միայն կառավարություններին է թույլատրվում հայց ներկայացնել:

Վերջապես, ճիշտ պահն է հիշել և շնորհակալություն հայտնել հայերի մեծ բարեկամ, Հայաստանում Միացյալ Նահանգների նախկին դեսպան Ջոն Մարշալ Էվանսին, ում դիվանագիտական կարիերան ընդհատվեց 2006 թվականին, երբ նա Կալիֆորնիա կատարած այցի ժամանակ ասաց ճշմարտությունը Հայոց ցեղասպանության մասին: Ճիշտ կլիներ, որ Բայդենի վարչակազմը Էվանսին նշանակեր որպես հաջորդ ԱՄՆ դեսպան Հայաստանում։ Սա նվազագույնն է, որ ԱՄՆ կառավարությունը կարող է անել այն բանից հետո, երբ նախագահը պաշտոնական ներողություն խնդրի նրանից:

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

16:10
Գեներալ Մոմենի. Աշխարհում ափիոնի հայտնաբերման 90 տոկոսը տեղի է ունենում Իրանում
Իրանի թմրամիջոցների դեմ պայքարի շտաբի գլխավոր քարտուղար Էսքանդար Մոմենին հայտարարել է, որ ՄԱԿ-ի պաշտոնական վիճակագրության համաձայն, աշխարհում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:02
ԱԱԾ. Ձերբակալվել են ՊԵԿ 4 պաշտոնատար անձինք
ԱԱԾ Երևանի քաղաքային վարչության աշխատակիցները հանցավորության դեմ պայքարի համատեքստում իրականացրած տարաբնույթ և տակտիկապես համակարգված...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Ադրբեջանին հանձնված Քարվաճառում ադրբեջանցի է մահացել
Ղարաբաղյան երրորդ պատերազմից հետո Ադրբեջանին առանց կրակոցի հանձնված Քարվաճառում ադրբեջանցի է մահացել։ Ադրբեջանական ԶԼՄ-ները, վկայակոչելով...
Աղբյուր` Panorama.am
15:50
Ռուսաստանում կորոնավիրուսով պայմանավորված առաջարկվում է հոկտեմբերի 30-ից նոյեմբերի 7-ը հայտարարել ոչ աշխատանքային օրեր
Ռուսաստանում հոկտեմբերի 30-ից նոյեմբերի 7-ը հայտարարվել է ոչ աշխատանքային օրեր՝ պայմանավորված կորոնավիրուսի տարածման հետ, իսկ որոշ շրջաններում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:42
Ադրբեջանն օկուպացված Բերձորում զորվարժություններ է անցկացնում
Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Բերձորում այդ երկրի ցամաքային զորքերը հրամանատարշտաբային զորավարժություններ են մեկնարկել։ Ադրբեջանական ԶԼՄ-ների...
Աղբյուր` Panorama.am
15:35
Չուկոտկայում հզոր ցիկլոնը խախտել է ավիահաղորդակցությունը
Ձյան ցիկլոնի պատճառով դադարեցվել է Չուկոտկայում գտնվող «Anadyr» օդանավակայանի աշխատանքը, քաղաքում չեղյալ են հայտարարվել դպրոցական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:28
Պայքարը, որը հիմա տեղի է ունենում տարածաշրջանում, աննախադեպ է. Ռուբեն Սաֆրաստյան
Պատմաբանն ասաց՝ Թուրքիայի գերագույն նպատակն է վերացնել հայկական պետականությունը:
Աղբյուր` Panorama.am
15:21
Քաղաքագետ. Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանի հաճախակի Սյունիք այցելություններն արդեն միս ու արյուն են ստանում
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. ««3+3», թե «4+3» Ռուսաստանի, Թուրքիայի ու Իրանի համար ստրատեգիական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:15
Կարաչաևո-Չերկեսիայի առողջարաններում QR կոդեր կմտցնեն
Նոյեմբերի 8-ից Կարաչայ-Չերքեզիայի հանգստավայրերում գտնվող հյուրանոցներում հնարավոր կլինի մուտք գործել միայն այն դեպքում, եթե կա կորոնավիրուսի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:07
6.4 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Միջերկրական ծովի արևելքում
6.4 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Միջերկրական ծովում ՝ Հունաստանի Կրետե կղզու մոտակայքում, հայտնում է եվրա-միջերկրածովյան...
Աղբյուր` Panorama.am
14:59
Ուզում եք ասել, որ ԱԺ պաշտպանության հանձնաժողովի անդամի այցը սահմանային դիրքեր նպատակահարմար չէ՞. Տիգրան Աբրահամյան
«44 օրյա պատերազմի ընթացքի վերլուծության մասին գրություն էի ուղարկել ՀՀ ՊՆ-ին, որտեղից ստացած պատասխանում ասվում է, որ ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ-ն ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:48
Վրաստանում մեկ օրում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 5 739 նոր դեպք
Վրաստանում  արձանագրվել է կորոնավիրուսի 5 739 նոր դեպք: Այս մասին տեղեկատվությունը տարածում է Հիվանդությունների վերահսկման ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
14:39
Թուրք ցանցահենը կոտրել Է Թրամփի կայքը
Ցանցահենը, ով ենթադրաբար Թուրքիայից է, կոտրել է ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի վեբ կայքի բաժիններից մեկը և այնտեղ տեսանյութ հրապարակել...
Աղբյուր` Panorama.am
14:31
Դատարանը ստացել է Լուսինե Սահակյանի դիմումն ու մեկ շաբաթով հետաձգել նիստը
ԵԴ/0253/01/19 գործով նիստը վերսկսելուց հետո դատավոր Աննա Դանիբեկյանը հայտնեց, որ ընդմիջման ընթացքում դատարանը պարզեց, որ պաշտպան Լուսինե...
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
ԻԱԿ. Թափուր է մնում ամենաբաց պետական մարմին անվանակարգը
Այսօր տեղի ունեցավ Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնի «Ոսկե բանալի, ժանգոտ կողպեք» ամենամյա մրցանակաբաշխությունը։ Առցանց միջոցառմանը...
Աղբյուր` Panorama.am
14:18
Պենտագոնը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն հանձնառու է ամրապնդել Ուկրաինայի ունակությունը՝ Ռուսաստանին զսպելու հարցում
Պենտագոնի ղեկավար Լլոյդ Օսթինը տեղեկացրել է, որ ժամանել է Կիև և իր այցի շրջանակում ցանկանում է հաստատել ԱՄՆ-ի հանձնառությունը Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:09
Աշոտյան. Նիկոլը մեզանից թաքցնում է
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը գրում է. «Գերագույն հողատուն շարունակում է թաքցնել հայ ժողովրդից ոչ միայն ներքին կյանքին, պատերազմական և...
Աղբյուր` Panorama.am
13:58
Հաագայի դատարանն այսօր կավարտի ընդդեմ Հայաստանի Ադրբեջանի ներկայացրած հայցի լսումները
ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում այսօր շարունակվում են Ադրբեջանն ընդդեմ Հայաստանի գործով հրատապ միջոցների վերաբերյալ բանավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:49
ՊՆ-ն ոչինչ չի թաքցնում, ինչը հնարավոր է հանրայնացնել, հանրայնացնում է. Արման Սարգսյան
«ԱԱԾ-ն պաշտոնական հաղորդագրություն է տարածել, ներկայացրել իրավիճակը, ես էլ հաստատում է այդ հաղորդագրությունը»,-ԱԺ-ում ճեպազրույցի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:46
Դատարանն ընդմիջեց նիստը՝ պարզելու Արմեն Գևորգյանի պաշտպանի բացակայության պատճառները
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Աննա Դանիբեկյանը հայտարարեց ընդմիջում, որպեսզի փորձի պարզել  ՀՀ նախկին փոխվարչապետ Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
13:38
ՄԹ-ում առաջին անգամ հնչել է Սպենդիարյանի «Երևանյան էտյուդներ» սիմֆոնիկ ստեղծագործությունը համերգային կատարմամբ
Լոնդոնի Քենսինգթոն թագավորական համայնքի Սբ․Քաթսբերթ եկեղեցում հոկտեմբերի 16-ին կայացել է հոբելյանական համերգ և ցուցահանդես՝ նվիրված...
Աղբյուր` Panorama.am
13:29
Դատախազը միջնորդեց Լուսինե Սահակյանի նկատմամբ սանկցիա կիրառել
Երևանի ընդհանուր իրավասության Շենգավիթ նստավայրում շարունակվում է Սիլվա Համբարձումյանի գործով դատական նիստը։ Նախկին փոխվարչապետ Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
13:25
Բրազիլիայի ռազմածովային նավը Էկվադորում բախվել է կամրջի
Բրազիլիայի ռազմածովային ուժերի Cisne Branco («Սպիտակ կարապ») ուսումնամարզական նավը բախվել է Գուայաս գետի հետիոտնային կամրջին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:23
Վենետիկի հանձնաժողով․ Ապահովել ՄԻՊ-ի բյուջեի անկախության երաշխիքները
Օմբուդսմենի ինստիտուտի պահանջվող անկախությունը չափվում է նրա ղեկավարի, անձնակազմի և բյուջեի անկախությամբ՝ թե՛ քանակի, թե՛ կառավարման առումով:
Աղբյուր` Panorama.am
13:18
Թուրքական պետական ավիաուղիները քարտեզից ոչ միայն «ջնջել է» ՀՀ տարածքը, այլև ՀՀ տարածքները միացրել է Թուրքիայի տարածքին. 168.am
«Հայաստանի Հանրապետությունն անհավանականորեն ջնջված է Turkish Airlines-ի թռիչքային քարտեզից: Հետաքրքիր է՝ ինչո՞ւ»։
Աղբյուր` Panorama.am
13:11
Դեկտեմբերից մինչ այսօր սահմանային գործընթացները որևէ առնչություն չունեն «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի հետ. Ղազինյան
«Ես կարող եմ գոհունակությամբ արձանագրել, որ ՀՀ կառավարությունը և իշխանությունը վերջապես հիշեցին, որ կա «ՀՀ պետական սահմանի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:06
19.10.2021. Արցախում կորոնավիրուսի 31 նոր դեպք է գրանցվել
Արցախի Հանրապետությունում հոկտեմբերի 18-ին կատարվել է 142 թեստավորում, որի արդյունքում Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 31 նոր դեպք է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:02
«Արևի լույսի» իրավունքը խախտելու համար ՊՆ-ն, ԱԺ-ն ու քաղաքապետարանն արժանացան «Ժանգոտ կողպեք» մրցանակի
Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնի կողմից «Ոսկե բանալի, ժանգոտ կողպեք» ամենամյա մրցանակաբաշխություն 2021-ի ժամանակ կենտրոնը յոթ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:56
Միսիոններներին առևանգողները Հաիթիում պահանջել են 17 միլիոն դոլար
Հաիթիում 17 օտարերկրյա միսիոներների առևանգած ավազակախումբը պահանջում է 1 մլն դոլար վճարել յուրաքանչյուրին ազատ արձակելու համար։ Հաղորդում է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}