Տնտեսություն 16:54 29/03/2024

Այնպես չէ, որ հանք շահագործողները ռոյալթի վճարեցին ու ազատվեցին պատասխանատվությունից. Նազելի Վարդանյան

Ըստ գործող օրենսդրության՝ հանք շահագործողների վճարած բնապահպանական հարկերից՝ ռոյալթիներից 2 %-ը պետք է վերադարձվի այն համայնքներին, որոնք գտնվում են հանքարդյունաբերության վնասակար ազդեցության գոտում։ Այդ գումարները պետք է ուղղվեն բնապահպանական և տեղի բնակչության առողջապահական խնդիրների լուծմանը՝ որպեսզի մեղմվի հանքարդյունաբերության բացասական հետևանքները։

Կառավարությունը վերջին նիստում Սյունիքի, Լոռու, Կոտայքի և Գեղարքունիքի մարզերի 6 համայնքներին, որոնք միասին ընդգրկում են 33 ազդակիր բնակավայր, հատկացրեց  1 մլրդ 51 մլն դրամ։ Սյունիքի համայնքներից մի քանիսը գտնվում են Զագեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի գործունեության բացասական ազդեցության գոտում։ Ըստ կարգավորման՝ 2024 թվականին բաշխվում է 2021 թվականին մետաղական հանքերից բյուջե վաճարած՝ 52 միլիարդ դրամ ռոյալթիի 2 %-ը։

Ինչքանով են այդ գումարները նպաստում համայնքների վրա հանքարդյունաբերության բացասական ազդեցության մեղմմանը, արդյոք այդ գումարներն համայնքներում նպատակային՝ բնապահպանական և առողջապահական ուղղվածությամբ են օգտագործվում։ Այդ հարցերի շուրջ Panorama.am-ը զրուցեց «Հայաստանի անտառներ» ՀԿ-ի տնօրեն, իրավաբան Նազելի Վարդանյանի հետ։

Ն. Վարդանյան-Այն վնասի հատուցում չէ, որևէ հարց չի լուծում, որովհետև անկախ նրանից, թե նրանք ռոյալթի վճարում են, թե չեն վճարում, բոլոր դեպքերում բնապահպանական այդ պահանջները պետք է պահպանեն, որը ոչ միշտ է կատարվում։ Դրա համար այնպես չէ, որ իրենք ռոյալթի վճարեցին, ապա ազատվում են այն պատասխանատվությունից, որն իրենց վրա դրաված է օրենսդրությամբ և կոնվենցիաներով։

Ռոյալթիները մի քիչ մեղմացնում են սոցիալական վիճակը, քանի որ այսպես թե այնպես այդ հանքը կա և ազդեցություն ունի։ Այդ գումարները հատկացվում են, որպեսզի բնապահպանական ծրագրերի վրա օգտագործվեն։ Բայց ոչ միշտ է, որ համայքնները պատրաստ են համապատասխան լավ ծրարգեր ներկայացնեն, քանի որ դրա փորձը չունեն։

Կարծում եմ, որ համայնքների հետ աշխատելու դաշտ կա։ Պետք է նրանց սովորեցնեն բիզնես-պլան, ծրագիր գրելը, թե ինչի վրա պետք է ուշադրություն դարձնեն, սովորեցնեն, որովհետև համայնքները բացի ասֆալտապատումից և ջրագծերից, կարծես ուրիշ այլ բան չեն պատկերացնում, բայց ռոյալթիները հենց բնապահպանական ծրագրերի համար են նախատեսված։ Այն հանքշահագործման ազդեցության մեղմացման համար է, որն ո՛չ վնասի հատուցում է և ո՛չ էլ վերացնում է այն բացասական ազդեցությունը,որը հանքերը թողնում են բնակչության առողջության վրա։

Այն սոցիալական բեռն է թեթևացնում, որ եթե հանքշահագործման ժամանակ ծառեր են հատվել, դրա փոխարեն ծառեր են տնկվում, որի համար էլ 30 տարի պետք է, որ ծառը հասունանա այն տարիքին, որի ժամանակ հատվել է։

Panorama.am-Այս կարգավորումը հանգշահագործման բացասական հետևանքների մեղմմանն է վերաբերում, իսկ ինչ պետք է արվի, որպեսզի կանխարգելվի, կամ մեղմվի վնասական ազդեցությունը շրջակա միջավայրի և մարդու առողջության վրա։

Նազելի Վարդանյան- Այդ կանխարգելման մեխանիզմը դրված է «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման մասին»(ՇՄԱԳ) օրենքի մեջ։ Բայց նորմալ ՇՄԱԳ մեզ մոտ չի արվում։ Մեր երկրում բավարար փորձաքննություն չի արվում, իսկ կանխարգելումն դրանով է միայն արվում, և այդ պատճառով էլ այս վիճակն է։

Եթե տեսնում ես, որ իրոք շրջակա մկջավայրի վրա բացասական ազդեցություն կա, ապա փոխանակ հասարակական կազմակերպությունների վրա ճնշում գործադրեն, պետք է լուրջ փորձաքննություն անցկացնեն, բայց փորձաքննողները նույնիսկ տեղանքը չեն տեսնում։ Այն թղթերը, որոնք ներկայացնում է ձեռնարկողը, դրա հիման վրա աչքաչափով կա՛մ «այո» են ասում, կան «ոչ», այն նորմալ գործընթաց էլ չէ։

Բայց «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման մասին» օրենքն էլ փոխեցին և նոր տարբերակն ավելի վատն է։ Եթե նախկին օրենքով հանքշահագործման թույլատվության համար 4 հասարակական լսում կար, նոր օրենքում թողել են մեկ լսում և մեկն էլ մինչև փորձաքննությունը։ Այսինքը՝ հանրության մասնակցությունը նվազագույնի են հասցրել՝ իր իրավունքներին և առողջությանը վերաբերող կարևորագույն որոշումների կայացման գործընթացում։ 

 

Հիշեցնենք, որ կառավարության հատկացված 1 մլրդ 51 մլն դրամով համայնքները հետևյալ՝ ոչ բնապահպանական ծրագրերը պետք է իրականացնեն. Մեղրիում մարզադաշտի վերանորոգում, Կապանում՝ Արծվանիկ բնակավայրի խմելու ջրամատակարարման ապահովման ծրագիր, Սոթքում՝ ոռոգման ներքին ցանց, Տրետուքում՝ ճանապարհի ասֆալտապատում և ամենագնացի ձեռքբերում, Կուտականում՝ ոռոգման արտաքին ցանցի ստեղծում, Կախակնում՝ ճանապարհի ասֆալտապատում, Ալավերդիում՝ Շնող, Թեղուտ, Ճոճկան բնակավայրերի ճանապարհային ցանցի բարելավում, Ծաղկաձորում՝ մարզամշակութային կենտրոնի կապիտալ նորոգում, գույքի ձեռքբերում, բարեկարգում:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

13:25
Որևէ քաղաքական ուժ կամ խմբակ չպետք է լինի դոմինանտ, շարժումը պետք է մնա Բագրատ Սրբազանի գլխավորությամբ
«Սկզբից երկչոտ քայլերով կմիանան պայմանագրայինները, հետո ավելի համարձակ, հետո կսկսվի նաև ուժային մնացած կառույցների ծառայակիցների խուլ բողոքի վերածումը բացահայտ բողոքի»։
Աղբյուր` Panorama.am
13:20
Ովքեր էին Կիրանցում առանց պետհամարանիշի մեքենայի մեջ
Իջևան համայնքի Կիրանց բնակավայրի սկզբնամասում ճանապարհը փակած քաղաքացիների և ոստիկանների միջև բախում էր եղել, քանի որ քաղաքացիները թույլ չէին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:05
Բագրատ Սրբազան. Հոգևորականությունը պաշտպանում է իր ժողովրդի շահերը իր սեփական կառավարությունից
«Ընդվզեք բոլոր օրինական միջոցներով, արտահայտեք ձեր կողմ լինել։ Բավակա’ն է, խխունջացած մի ապրեք ապրել»:
Աղբյուր` Panorama.am
12:29
Բալետի պարող Ռազմիկ Մարուքյանը «Արաբեսկ» բաց մրցույթում արժանացել է առաջին մրցանակին
Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բալետային թատերախմբի առաջատար մենապարող Ռազմիկ Մարուքյանը հանրահայտ բալետի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
Բաբայան. Մոռացե՞լ եք, թե ինչպես էին հայ գերիներին ադրբեջանական «քննչականներում» ստիպում, որ այդպիսի տեսաուղերձներում նկարվեին
Փաստաբան Արսեն Բաբայանն անդրադարձել է ՔԿ հաղորդագրությանն ու հրապարակած տեսանյութին՝  հայտնելով, որ մի խումբ զինծառայողների կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Պատահական չէ, որ հենց հիմա սկսում են խոսակցություններ, որ «կարող ենք Ադրբեջանից գազ գնել. Գեղամյան
«Տավուշի ապօրինի հանձման դեպքում Հայաստանի գլխավոր գազատարը` Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան խողովակաշարը կհայտնվի Ադրբեջանի կատարյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:49
Oպերայի և բալետի թատրոնում կկայանա Բեթհովենի 9-րդ սիմֆոնիայի համաշխարհային առաջնախաղի 200-ամյակին նվիրված երեկո
Մայիսի 5-ին Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում  կկայանա երաժշտական գլուխգործոցներից մեկի`  Լ....
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
Մեր այնտեղ հայտնվելը եղել է պատահականություն, որի համար զղջում ենք. Կիրանցիներին այցելած զինվորականներ
Նախօրեին Կիրանցում բողոքի ցույց անող քաղաքացիներին այցելած պայմանագրային զինծառայողները հանդես են եկել տեսաուղերձով՝ հայտնելով, որ զղջում են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:57
«Ես՝ Վարդան Ղուկասյանս, անհավատս, կանգնում եմ Հայ Առաքելական եկեղեցու կողքին»
«ԴՕԿ» կուսակցության հիմնադիր Վարդան Ղուկասյանը Telegram-ի իր ալիքում գրել է. «Ես՝ Վարդան Ղուկասյանս, ԱՆՀԱՎԱՏՍ, կանգնում եմ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:48
Մի իշխանություն, ով 2018-ին փառաբանում էր խաղաղապահ բրիգադի որոշ զինծառայողների փողոց դուրս գալը, այսօր խոսում է դրա անթույլատրելիության մասին
«Երեկ կադրերում երևացող զինծառայողներն ակնհայտորեն այդ պահին ծառայության մեջ չէին, իսկ 2018-ին փողոց դուրս եկած զինծառայողները կոնկրետ մասնակցում հակաշխանական բողոքի երթին»:
Աղբյուր` Panorama.am
10:34
Կիրանցեցիները լավ են, ժողովուրդը լավ է. բախումներից տուժած քաղաքացի
Տավուշցի Գոհար Վարդանյանը, ով  ներկա է երեկ երեկոյան Կիրանցում քաղաքացիների ու ոստիկանների բախումներին, տեղեկացնում է. «Ես լավ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:23
ՔԿ-ն հրապարակել է Կիրանց մեկնած զինծառայողների ուղերձը, դեպքի վերաբերյալ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ
«Այդ ամենը սուտ է, մենք դա արել ենք պահի ազդեցության տակ, որի համար զղջում եմ, խնդրում եմ այս ամենը չքաղաքականացնել»,- ասում է Ասատուր Չոբանյանը։
Աղբյուր` Panorama.am
10:13
Խաչիկ Գալստյան. Ինչո՞ւ հենց եկեղեցին, ինչո՞ւ հենց հիմա
«Միայն եկեղեցին է կանգուն մնացել, չնայած նրան էլ են շատ հարվածել»։
Աղբյուր` Panorama.am
09:40
Թաթոյան. Տարբեր պաշտոնյաներ 2020թ. նոյեմբերից մոլորեցրել են մարդկանց հանուն սեփական պաշտոնների, շահերի ու սեփական սխալները կոծկելու
«Սա ամբողջ հայ ժողովրդի համար գոյաբանական իրավունքների ու արժանապատվության համար պայքարի մաս է»։
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
Իշխան Չեսար Օրբելյանի պալատում պեղումներ են սկսվել
ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Եղեգիս համայնքի Հորս գյուղում գտնվող իշխան Չեսար Օրբելյանի /14-րդ դ․/ պալատի և կից եկեղեցու տարածաքում հնագիտական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:10
«Հրապարակ». Երբ կսկսվի ռադիկալ պայքարը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Բողոքի ակցիաները, որոնց հիմնական կազմակերպիչը «Հայաստան» դաշինքն է, երեկ էլ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:09
«Ժողովուրդ». Օրենքի առաջ բոլորը հավասար են՝ բացի իշխանություններից
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ստորև ներկայացվող 16 էջանոց բողոքի մեջ ԲՏԱ «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն, վիճարկելով իր նկատմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
«Հրապարակ». Ադրբեջանցի «փախստականների» Հայաստան վերադառնալու հարցի մասին Փաշինյանը խուսափում է կարծիք հայտնելուց
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Իշխող թիմում էլ են սարսափում այն հեռանկարից, որ ադրբեջանցի «փախստականները»...
Աղբյուր` Panorama.am
09:02
«Ժողովուրդ». Իշխանության այն ներկայացուցիչները, որոնք ամենալավն են տիրապետում իրավիճակին, խուսափում են հանդիպումներից
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Գործադիր իշխանության անդամները տարբեր պատճառաբանություններով խուսափում են իշխանական...
Աղբյուր` Panorama.am
08:59
«Հրապարակ». Տավուշի մարզպետը խնջույք է կազմակերպել Աճարկուտում
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մեր տեղեկություններով, Տավուշի մարզպետ Հայկ Ղալումյանն օրերս խնջույք է կազմակերպել Կիրանց...
Աղբյուր` Panorama.am
08:53
Կիրանցում ոստիկանությունը լուսաձայնային նռնակ կամ որևէ այլ հատուկ միջոց չի կիրառել. ՆԳՆ
Կիրանց բնակավայրում մասնագիտական ծառայություն կատարելիս ապրիլի 26-ին ոստիկանների և քաղաքացիների միջև առաջացած միջադեպի հետևանքով վնասվածքներ են...
Աղբյուր` Panorama.am
08:40
«Հրապարակ». «Դուշի» պատմությունից հետո 4 աշխատակիցներ հեռացել են աշխատանքից
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Հայտնի «դուշի» պատմությունից հետո ԿԳՄՍՆ Կազմակերպատնտեսական վարչությունը դատարկվել...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեր այնտեղ հայտնվելը եղել է պատահականություն,որի համար զղջում ենք.Կիրանցիներին այցելած զինվորականներ
12:03 27/04/2024

Մեր այնտեղ հայտնվելը եղել է պատահականություն,որի համար զղջում ենք.Կիրանցիներին այցելած զինվորականներ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}