Քաղաքական 10:34 15/06/2021 Տարածաշրջան

Eurasianet․ Քոչարյանի հաղթանակը կվտանգի Ադրբեջանի ծրագրերը, Փաշինյանի հաղթանակը Բաքվի լավագույն տարբերակն է

«Հայաստանում մոտենում է հունիսի 20-ի խորհրդարանական ընտրությունները և նրա հարևանները, Ադրբեջանում հատկապես ուշադիր հետևում են: Քվեարկության արդյունքը պարզելու է Երևանի և Բաքվի հակամարտության անմիջական ապագան, որը հեռու է ավարտված լինելուց՝ անցյալ տարվա մարտերից հետո, երբ Ադրբեջանը վերադարձրեց իր շատ տարածքներ Լեռնային Ղարաբաղում և հարակից շրջաններում: Հիմնական խնդիրները, որոնք պետք է լուծվեն, ներառում են Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակը, երկու երկրների սահմանների սահմանազատումը և տրանսպորտային կապերի վերականգնումը, ինչպես նշված է նոյեմբերի 10-ի հրադադարի հայտարարությունում»,-այս մասին Eurasianet կայքում գրում է Էլդար Մամեդովը։

Հոդվածագիրը գրում է, որ Բաքվի տեսանկյունից կարևորը ոչ միայն հայաստանյան ընտրությունների արդյունքն է, այլև դրան նախորդող գործընթացը:

«Հայ հասարակությունը չափազանց բևեռացված է. գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և նրա հիմնական մրցակիցը՝ նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, փոխանակվում են սպառնալիքներով և վիրավորանքներով և զբաղվում պոպուլիստական և իռիդենտիստական հռետորաբանությամբ: Թվում է, որ փողոցում առճակատման իրական ռիսկ կա:

Հայկական բևեռացումը օգուտ է Ադրբեջանին երկու հիմնական ձևով: Նախ, պետական ինստիտուտների էրոզիան, օրինակ արտգործնախարարությունում զանգվածային պաշտոնանկությունները, նշանակում է, որ չկա կարողություն՝ էներգիա և քաղաքական կապիտալ տրամադրել Ղարաբաղի ճակատագրին, կամ նույնիսկ պատշաճ պաշտպանել Հայաստանը՝ իր տարածքում ադրբեջանական ոտնձգություններից:

Երկրորդ, Բաքուն կարող է ձևակերպել Հայաստանը որպես ձախողված պետություն՝ միաժամանակ ընդգծելով դրա թվացյալ գործող ինստիտուտները: Այս նարատիվը ենթադրում է, որ Բաքվի կողմից ընդունած ավտորիտար կայունությունը գերադասելի է այն քաոսից ու պարտությունից, որ ժողովրդավարությունը բերեց Հայաստան։

Այն նաև արդարացնում է Ադրբեջանի վարչակարգի թերահավատությունը «արևմտյան արժեքների» և Եվրոպայի հետ սերտ կապերի վերաբերյալ: Չնայած 2018 թվականից հետո Հայաստանը որոշ քայլեր կատարեց ազատականացման հարցում`հետևելով արևմտյան մոդելների վրա և համագործակցության պայմանագիր ստորագրեց Եվրամիության հետ, իր կարիքի ժամին ԵՄ-ն չշտապեց նրա պաշտպանությանը:

Ի հակադրություն, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հասկացավ, որ իր դիվանագիտական և ռազմական հաջողության բանալին գտնվում է իր ռուսաստանցի գործընկեր Վլադիմիր Պուտինին՝ պաշտոնապես Հայաստանի դաշնակցին, կուլտիվացնելու մեջ: Ռուսախոս հետխորհրդային ավտոկրատները՝ Ալիևը և Պուտինը, «հասկանում» են միմյանց: Փաշինյանն ընդհակառակը, որպես հեղափոխության միջոցով իշխանության եկած պոպուլիստ առաջնորդ, չնայած նա նույնքան ռուսամետ է, որքան Հայաստանի ցանկացած ղեկավար, երբեք իսկապես չի պատկանել ակումբին:
Հայկական անկայունությունը նաև օգնում է ամրապնդել Ալիևի ներքին լեգիտիմությունը:

Հայաստանում ներկայիս պայմանները հաճախ համեմատվում են 1990-ականների սկզբին վերջին ժողովրդավարական ընտրությամբ նախագահ Աբուլֆազ Էլչիբեյի կարճատև իշխանության օրոք Ադրբեջանում տիրող պայմանների հետ, ինչը շատերի կողմից հիշվում է որպես տրավմատիկ ժամանակաշրջան`որպես ազգային կազմաքանդման ժամանակաշրջան: Նույնացնելով Փաշինյանին Էլչիբեյի հետ ազգային անվտանգության համար իրենց վարած քաղաքականության սոսկալի հետևանքների տեսանկյունից՝ ռեժիմը դելեգիտիմացնում է Ադրբեջանում ընդդիմությանը (դեռևս էլչիբեյի կողմնակից) որպես «ապազգային ուժ»:

Այնուամենայնիվ, Հայաստանի դժբախտություններից քաղաքական և հոգեբանական բավարարվածությունը կարող է միայն Բաքվին տանել այսքան հեռու: Իրականում կարևոր է նոյեմբերի 10-ին հրադադարի մասին հայտարարության իրականացումը:

Ադրբեջանը, մասնավորապես, շահագրգռված է Հայաստանի տարածքով Նախիջևանի հետ միջանցք հիմնելով: Սա մի նախագիծ է, որում վերջին պատերազմում Ադրբեջանի հիմնական հովանավորը՝ Թուրքիան, ունի հատուկ հետաքրքրվածություն, քանի որ դա հնարավորություն կտա ուղղակի ցամաքային հասանելիության հնարավորություն դեպի թուրքական հանրապետություններ՝ տեղակայված Կենտրոնական Ասիայից դեպի արևելք։ Աշխարհաքաղաքականորեն սա ավելի հետևողական նախագիծ է, քան նույնիսկ Ադրբեջանի ինքնիշխանության վերականգնումն ամբողջ Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ. Դա կբարձրացնի Բաքու-Անկարա տանդեմի ազդեցությունը տարածաշրջանում, հատկապես Իրանի հետ կապված, և ճանապարհ կբացի դեպի արևելք Թուրքիայի էքսպանսիայի համար։ Այս ռազմավարության մեջ Բաքուն իրեն տեսնում է որպես անփոխարինելի:

Այդ ռազմավարության զարգացման համար, սակայն, Բաքվին հարկավոր է Հայաստանում կառավարություն, որն ընդունակ է իրականացնել եռակողմ հայտարարությունը, մասնավորապես Նախիջևանի տրանսպորտային ուղու ստեղծմամբ: Գաղափարը Հայաստանում խորապես ոչ պոպուլյար է, քանի որ այն դիտվում է որպես սպառնալիք Հայաստանի ինքնիշխանությանը: Բաքվի հաճախակի պատմական պնդումները Զանգազուրի կամ Սյունիքի նկատմամբ, հայկական տարածք, որի միջոցով ենթադրվում է հաստատել այդ ճանապարհը, անկասկած չի ծառայել վստահության ստեղծմանը: Հայկական պետականության կոլափսը, այնուամենայնիվ, այդ համաձայնագիրը կդարձնի անիրագործելի:

Դա Ադրբեջանին կդնի դժվարին դրության մեջ: Միջանցքն ապահովելու համար նա դա պետք է անի միակողմանի, բռնի կերպով: Բայց, ի տարբերություն Լեռնային Ղարաբաղի, դա կնշանակի հարձակվել Հայաստանի վրա, որը պաշտպանված է Ռուսաստանի անվտանգության երաշխիքներով: Մոսկվան, որը մինչ այժմ բավականին ճկուն էր Բաքվին, կդիտարկի, որ իր վստահելիությունն է ստուգվում: Հնարավոր մեկ այլընտրանքը` Լեռնային Ղարաբաղի վրա ճնշման ուժեղացումը, նույնպես ռիսկային է Բաքվի համար, քանի որ դա կարող է ընկալվել որպես սպառնալիք այնտեղ տեղակայված ռուս խաղաղապահների համար:

Ալիևը շատ լրջորեն է վերաբերվում Պուտինի հետ իր հարաբերություններին, ուստի դժվար թե մեծ սրացման ռիսկի գնա։ Բացի այդ, 2008-ին Հարավային Օսիայում ռուս խաղաղապահների վրա հարձակման վրացական նախադեպը տարածաշրջանում բոլորը հիշում են:

Քոչարյանի հաղթանակը կարող է վտանգել Ադրբեջանի ծրագրերը և անորոշության հավելյալ տարր ներմուծել: Գործելով որպես «հակափաշինյանական», նա բացահայտորեն քննադատում է եռակողմ հայտարարությունը և դատապարտել է ցամաքային միջանցքի տրամադրումը՝ այն համարելով անընդունելի: Նա ավելի քիչ կվարաներ ուժ կիրառել՝ ադրբեջանական զինվորներին հայկական տարածքից վտարելու համար, քան Փաշինյանը: Ի տարբերություն Փաշինյանի, Քոչարյանը միշտ լավ քիմիա է ունեցել Պուտինի հետ և հայտարարել է, որ իր արտաքին քաղաքականությունը միանշանակ ռուսամետ կլինի: Մնում է տեսնել, թե արդյո՞ք Մոսկվան կարձագանքի այս հորդորներին՝ թեքվելով դեպի Հայաստան:

Հաշվի առնելով այլընտրանքները՝ տևական անկայունություն կամ Քոչարյանի վերականգնում, առաջիկա ընտրություններում Փաշինյանի հաղթանակը, հավանաբար, Բաքվի լավագույն տարբերակն է՝ իր նպատակներին հասնելու համար: Նորացված ներքին լեգիտիմությամբ, բայց արտաքինից թույլ և կախված, նա կարող է լինել միակը, որն ի վիճակի է իրականացնել իր իսկ ստորագրած համաձայնագիրը»,-գրում է Էլդար Մամեդովը, ով Եվրոպական խորհրդարանում Սոցիալիստների և դեմոկրատների առաջադեմ դաշինքի քաղաքական խորհրդական է:
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

09:24
Էդվարդ Եղիազարյան. Վերջին հրամանատարն էր, որ դուրս էր գալիս Մատաղիսից...
Ֆեյսբուքյան օգտատեր, «Բլոգնյուզ»-ի խմբագիր Արամ Գևորգյանը ֆեյսբուքյան իր էջում ներկայացրել է պատերազմին հաղթած հրամանատարներից...
Աղբյուր` Panorama.am
09:16
ՄԻՊ-ի ահազանգը. Շիրակի և Արագածոտնի դատարանների ազատությունից զրկվածներին պահելու խցերում արժանապատվությունը խախտող պայմաններ են
Խիստ անբավարար պայմաններ են առկա Շիրակի դատարանի Գյումրու նստավայրում։ Այս մասին ահազանգում է  Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:07
Արմեն Աշոտյան. Ես պաշտոն չեմ ուզում, Հայաստան եմ ուզում, Արցախ եմ ուզում
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը, անդրադառնալով նախօրեին կատարված նշանակումներին, գրել է. «Մանթո մի ընկեք։ Այսօրվա խայտառակաթունները....
Աղբյուր` Panorama.am
20:38
Հայ ուսանողուհիները Ջավախքի երեխաների համար «Անգլերենի ամառային դպրոց» ծրագիր են սկսել
2021 թվականի հուլիսի 19-ից Ջավախքի երեխաների համար մեկնարկել է նոր՝ «Անգլերենի ամառային դպրոց» ծրագիրը։Ինչպես փոխանցում է aliq.ge-ն․...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Ռուս ուսանողն անհետ կորել է Թուրքիայում
Վարշավայի Համակարգչային գիտությունների ակադեմիայի ինֆորմատիկայի ֆակուլտետում սովորող  20-ամյա ռուս Մակար Ֆյոդորովիչ Ռագինը կորել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Ականային վտանգի իրազեկման դասընթացներ՝ երեխաների համար
«Հումանիտար ականազերծման և փորձագիտական կենտրոն»-ը և «Ականազերծման և Ուտիլիզացիայի հիմնադրամ»-ը «ԼԻՆՔՍ»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Հայաստանի վարչապետի պաշտոնում նշանակվել է հայ ժողովրդի ամենամեծ թշնամին․ Էդգար Ղազարյան
«Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանն իր պաշտոնավարման երեք տարիների ընթացքում արդեն երրորդ անգամ վարչապետի պաշտոնում նշանակել է հայ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Թալիբան շարժումը հերքում է ԱՄՆ-ի մեղադրանքները
ԱՄՆ-ն կարծում է, որ Թալիբները պատասխանատու են Քանդահար նահանգում խաղաղ բնակիչների սպանդի համար
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
Ադրբեջանը․կրկին կրակել է Երասխի և Կութի ուղղությամբ
Ադրբեջանական զինված ուժերը օգոստոսի 2-ին, ժամը 11։20-ից 12։00, խախտել են հրադադարը հայ-ադրբեջանական սահմանի Երասխի, իսկ ժամը 14։30-ից՝ Կութ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Գնել Սանոսյանը նշանակվել է Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար
Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով Գնել Սանոսյանը նշանակվել է ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
«Ավրորան» իր խորին ցավակցությունն է հայտնում Չո Լա Աունի ընտանիքին
«Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնությունը  հայտարարություն է տաարածել ՝ 2018 թ. «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիր Չո Լա Աունի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Դավիթ Ավանեսյանը՝ «Ույպեշտ»-«Բազել» հանդիպման ՈՒԵՖԱ-ի պատվիրակ
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան հայտնում է, որ օգոստոստի 5-ին կկայանա ՈՒԵՖԱ Եվրոպա Կոնֆերենցիաների լիգայի երրորդ որակավորման փուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Սևանա լճի մակարդակն անցյալ տարվա նույն օրվա մակարդակից ցածր է 3 սմ-ով
Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնը ներկայացնում է Սևանա լճի հիդրոլոգիական ռեժիմը՝ հուլիսի 26-օգոստոսի 1-ի դրությամբ։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
71 պատգամավոր ընտրեց Ալեն Սիմոնյանին ԱԺ նախագահի պաշտոնում
Ութերորդ գումարման Ազգային ժողովը երկրորդ անգամ փակ գաղտնի քվեարկությամբ ԱԺ նախագահ ընտրեց «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Լիլիթ Մակունցը նշանակվել է ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան
Լիլիթ Մակունցը նշանակվել է ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան: Այս մասին նշված է ՀՀ նախագահի ստորագրած հրամանագրում։ «Հիմք ընդունելով վարչապետի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
Նորակոչիկ զինծառայողների երդման արարողությունը
Հուլիսի 31-ին 2-րդ զորամիավորման զորամասերից մեկում անցկացվել է նորակոչիկ զինծառայողների երդման հանդիսավոր արարողություն։ Այս մասին տեղեկացնում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
«Օրինակելի ներքին ծառայություն կազմակերպելու համար» մի խումբ զինծառայողներ խրախուսվել են․ՊՆ
Օգոստոսի 2-ին ՊՆ Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում անցկացվել է զորքերի ծառայության բարելավմանն ուղղված հավաք-խորհրդակցություն։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Հրաժարում մեղադրանքից և արդարացման դատավճիռ
ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ, փաստաբան Դավիթ Հովհաննիսյանը ՀՀ փաստաբանների պալատ ներկայացված դիմումով հայտնել էր, որ Արցախի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Կանաչ լույս Ձեր բիզնեսին․Ամերիաբանկ
Ամերիաբանկը  հաղորդագրություն է տարածել, որում, մասնավորապես, ասվում է․ «Ահա թե ինչ է անհրաժեշտ` Ձեր բիզնես նպատակներն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
Վերացվել է հացի արտադրամասի գործունեության կասեցումը․ ՍԱՏՄ
Հայաստանի Հանրապետության սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավարի որոշմամբ վերացվել է անհատ ձեռնարկատեր Սուրեն Հովհաննիսյանին պատկանող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
Բացահայտվել է ՊԵԿ պաշտոնատար անձանց կողմից առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալու դեպք
ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության Արարատի մարզային վարչության ու տնտեսական անվտանգության և կոռուպցիայի հակազդման դեպարտամենտի աշխատակիցների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Տոկիո-2020․ Հայտնի են ֆուտբոլային մրցաշարի եզրափակչի մասնակիցները
Որոշվել են Տոկիոյում ընթացող կանանց ֆուտբոլի օլիմպիական մրցաշարի եզրափակչի մասնակիցները: Վճռորոշ խաղում Շվեդիայի հավաքականը կխաղա Կանադայի հետ:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
02.08.2021. Վարանդայի շրջանից հայտնաբերվել և տարհանվել է 4 զինծառայողի աճյուն
Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում այսօր իրականացված որոնողական աշխատանքների ընթացքում այսօր հայտնաբերվել և տարհանվել է ևս 4 զինծառայողի աճյուն:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Forbes-ը Հայաստանը ներառել է 7 լավագույն ուղղությունների շարքում, ուր կարելի է այցելել չնայած կովիդին
Forbes պարբերականը ներկայացրել է ճանապարհորդությա 7 լավագույն ուղղությունները, ուր կարելի է այցելել՝ չնայած Covid-19-ի համավարակին։ Անցյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Ռուսաստանում մեկ օրում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը հասել է 23 508-ի
Ռուսաստանում կորոնավիրուսով վարակվելու հաստատված դեպքերի թիվը մեկ օրում աճել է 23 508-ով ՝ հասնելով 6 312 185-ի։ Այս մասին երկուշաբթի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Իմունոլոգը թվարկել է երկար տևող COVID-19-ի երեք հետևանքները
Երկարատև  COVID-19 - ի դեպքում հնարավոր է բոլոր անոթների համակարգային ախտահարում։ Այն կարող է ազդել ուղեղի, սրտի և տղամարդկանց սեռական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
ԱԺ նախագահի քվեարկությունը ընդհատվել է. Տառասխալ կա թերթիկում
«ԱԺ նախագահի քվեարկությունն ընդհատվել է»,-ԱԺ ամբիոնից հայտարարեց հաշվիչ հանձնախմբի նախագահ, ՔՊ-ական պատգամավոր Նարեկ Բաբայանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Պրոֆեսոր Արթուր Ղամբարյանը՝ ընդդիմադիր պատգամավորներին անազատության մեջ պահելու մասին
Իրավագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Արթուր Ղամբարյանը, արձագանքելով ԱԺ նստաշրջանում ընթացող քննարկումներին, գրել է. «Եթե անազատության մեջ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Հայկ Մամիջանյան. ԱԺ ամբիոնը լինելու է բոլոր քաղբանտարկյալների պաշտպանության ամբիոն
«Քանի մենք այստեղ ենք, այս ամբիոնը լինելու է բոլոր քաղբանտարկյալների պաշտպանության ամբիոն»,-ելույթ ունենալով ԱԺ-ում՝ հայտարարեց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Ալեն Սիմոնյանի թեկնածության առաջադրումից առաջ ընդդիմադիր պատգամավորները լքեցին նիստերի դահլիճը
ԱԺ նախագահի պաշտոնում Ալեն Սիմոնյանի թեկնածության առաջադրումից առաջ «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» ընդդիմադիր...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}